Kolon Kanserinde Devrim: Laboratuvarda Üretilen Tümör Modelleriyle Kişiye Özel İlaç Tedavisi

Kanser tedavisinde deneme-yanılma yönteminin yerini, kişiye özel tedavi yaklaşımları almaya başladı. Özellikle kolon kanseri alanında geliştirilen yeni araştırmalar, hastalara özgü en etkili tedavilerin önceden belirlenebilmesini sağlıyor. Bu yenilikçi yaklaşımda, hastaların tümör dokularından laboratuvar ortamında üretilen üç boyutlu organoid modelleri üzerine çeşitli hedefe yönelik ilaçlar uygulanıyor. Böylece tedavi sürecine başlamadan önce en uygun ilaç seçilebiliyor.

Omik Analizlerle Kişiye Özel Kanser Modeli

Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Bilişimi ve Biyoistatistik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Uğur Sezerman ve İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi’nden Prof. Dr. Esra Erdal liderliğinde yürütülen projede, kanser hastasından alınan tümör dokusu detaylı şekilde analiz ediliyor. DNA dizilemesi, transkriptom verileri ve epigenetik incelemeler bir araya getirilerek, oldukça karmaşık ve heterojen yapıya sahip tümörün genetik ve biyolojik özellikleri yapay zekâ desteğiyle değerlendiriliyor. Bu analizlerin neticesinde, tümörün tetikleyici genleri ve ilaç hedefleri belirlenip, hastanın tümör yapısına özgü en etkili ilaç kombinasyonları saptanıyor.

Organoid Modellerle Hedefe Yönelik İlaç Testleri

Laboratuvarda hastanın tümör doku örneğinden oluşturulan organoidler, gerçek organa yakın biyolojik ve yapısal özellikler taşıyor. Bu mini doku modelleri üzerinde yapılan ilaç testleri sayesinde, hastaya uygun tedavi seçenekleri kısa sürede belirlenebiliyor. Proje kapsamında, yaklaşık altı hafta içinde hastanın tümörüne en etkili ilaç tespit edilerek sonuçlar klinik ekibe bildiriliyor. Yöntemin FDA onaylı olması ve hayvan deneylerinin azaltılması gibi avantajları da bulunuyor. İlk aşamada son evre kolon kanseri hastalarında uygulanması planlanan bu teknik, ilerleyen zamanlarda diğer kanser türleri ve inflamatuar bağırsak hastalıklarına uyarlanması hedeflenmektedir.

Kaynak: BYZHA