Isı Geri Kazanım Cihazları Nasıl Seçilir? Ticari Binalar İçin Havalandırma Rehberi

Isı Geri Kazanım Cihazları seçilirken ilk adım, binanın hangi bölümlerinde, hangi saatlerde ve ne kadar taze havaya ihtiyaç duyulduğunu belirlemektir. Örneğin bir ofisin açık çalışma alanında gün boyunca benzer sayıda kişi bulunabilirken toplantı odası kısa süre içinde tamamen dolabilir. Aynı büyüklükteki bir mağazada ise yoğunluk hafta sonları ve kampanya saatlerinde artabilir. Bu kullanım farkları, gerekli dış hava debisini, havanın bölümlere nasıl dağıtılacağını ve fanların hangi koşullarda çalışacağını etkiler.

Ticari Binalarda Isı Geri Kazanımı Nasıl Çalışır?

Isı geri kazanımı, binadan egzozla atılan hava ile dışarıdan alınan taze hava arasında bir eşanjör aracılığıyla enerji aktarımı sağlar. Kışın egzoz havası, içeri alınan soğuk havayı ön ısıtır. Yazın dış hava egzoz havasından daha sıcaksa eşanjör, taze havanın sıcaklığını düşürmeye yardımcı olur. Böylece taze havayı hedef sıcaklığa getirmek için ısıtma veya soğutma sisteminin karşılaması gereken yük azalabilir.

Bazı eşanjörler sıcaklık farkından kaynaklanan duyulur ısıya ek olarak nem de aktarabilir. Bu özellik, dış havanın nemli olduğu ve soğutma sisteminin nem alma yükünün arttığı projelerde önem kazanır. Teknik föyü incelerken verilen performans değerinin sıcaklık aktarımını mı, nem aktarımını mı, yoksa toplam enerji aktarımını mı ifade ettiğine bakmak gerekir.

Taze Hava İhtiyacı ve Cihaz Kapasitesi Nasıl Belirlenir?

Önce binayı kullanım alanlarına ayırın. Açık ofis, toplantı odası, satış alanı ve otel lobisi için kişi sayısını, alanı ve kullanım saatlerini ayrı ayrı belirleyin. Ardından projede geçerli mevzuat ve tasarım standardına göre dış hava ihtiyacını hesaplayın. Kişi ve alan bileşenlerini birlikte kullanan bir yöntemde, kişi sayısı ile kişi başına dış hava debisi çarpılır ve buna alan için hesaplanan debi eklenir. Birden fazla bölgeyi besleyen sistemlerde hava dağıtımı ve sistem düzeni de toplam debi hesabını etkileyebilir.

Cihaz seçerken net taze hava debisini, toplam üfleme debisinden ayrı isteyin. Özellikle dönüş havasını yeniden kullanan sistemlerde, toplam üfleme debisi üzerinden yapılan bir karşılaştırma binaya giren dış hava miktarını göstermez. Ayrıca cihazın gerekli üfleme ve egzoz debilerini, kanal şebekesinin hesaplanan dış statik basıncında sağlayabildiğini fan seçim çıktısından kontrol edin. Katalogdaki nominal debi, cihazın projede hangi çalışma noktasına ulaşacağını tek başına göstermez.

Plakalı ve Rotorlu Eşanjörler Hangi Binalar İçin Uygundur?

Plakalı eşanjörde taze hava ve egzoz havası, plakalarla ayrılan kanallardan geçer. Isı aktarımı için dönen bir parça bulunmaz. Bu yapı, iki hava akışını ayrı tutmanın öncelikli olduğu projelerde değerlendirilebilir. Yine de sızdırmazlık, cihaz içindeki basınç farkları ve egzoz havasının niteliği seçim sırasında dikkate alınmalıdır.

Rotorlu eşanjörde dönen bir tekerlek sırayla egzoz ve taze hava akışından geçerek ısı taşır. Uygun rotor tipleri nem aktarımı da yapabilir. Rotor seçerken motor ve tahrik sisteminin bakım ihtiyacının yanı sıra egzozdan besleme havasına olası hava geçişini inceleyin. Bunun için üreticiden proje debisi ve basınç koşullarındaki egzoz havası transfer oranını (EATR) isteyin. Özellikle koku veya kirletici içeren egzoz hatlarında, geri kazanım düzeninin uygunluğu egzozun kaynağına ve projede geçerli şartlara göre değerlendirilmelidir.

Rooftop Sistemlerde Isı Geri Kazanımı Nasıl Uygulanır?

Çatıya yerleştirilen bir rooftop ünitesinde ısı geri kazanımı, cihazın yapısına göre entegre bir bölümle veya ayrı bir modülle uygulanabilir. Örneğin bir mağazada dönüş havasının bir bölümü yeniden dolaşıma verilirken, dışarı atılan bölüm eşanjörden geçirilerek taze havanın ön şartlandırılmasında kullanılabilir.

Teklifte dış hava, dönüş havası ve egzoz güzergâhlarını gösteren bir hava akış şeması isteyin. Bu şema, hangi debinin eşanjörden geçtiğini ve geri kazanımın hangi çalışma modlarında devrede olduğunu görmenizi sağlar. Dış hava koşulları doğrudan soğutmaya elverişli olduğunda eşanjörün bypass edilip edilebildiğini de kontrol edin. Bypass, uygun koşullarda dış havanın eşanjörü dolaşarak sisteme alınmasını sağlar.

Cihaz Seçiminde Verim, Basınç Kaybı ve Fan Tüketimi Nasıl Karşılaştırılır?

İki cihazın verimini karşılaştırırken her ikisi için de aynı hava debilerini ve giriş koşullarını esas alın. Bir teklifte sıcaklık verimi, diğerinde toplam enerji verimi veriliyorsa yüzdeler farklı performans ölçütlerini ifade eder. Kış ve yaz tasarım koşulları için ayrı seçim çıktıları istemek, cihazın projenizde ne kadar ısıtma veya soğutma yükünü karşılayabileceğini görmenizi sağlar.

Basınç kaybı, havanın eşanjör, filtre ve diğer bileşenlerden geçerken karşılaştığı direnci ifade eder. Aynı debide daha yüksek basınç kaybı, fanın karşılaması gereken basıncı artırır. Bu nedenle daha yüksek sıcaklık verimine sahip bir seçenek, daha fazla fan elektriği de gerektirebilir. Teklifte eşanjörün üfleme ve egzoz tarafındaki basınç kayıplarını pascal (Pa) cinsinden, iki fanın toplam elektrik giriş gücünü ise kilovat (kW) cinsinden isteyin. Fan gücünün hangi filtre durumu ve dış statik basınç için verildiğini de kontrol edin.

Bina günün büyük bölümünde tasarım debisinin altında çalışacaksa, teklifleri sık kullanılan kısmi debilerde de karşılaştırın. Böylece satın alma kararını, cihazın en yoğun saatteki performansıyla birlikte yıl boyunca çalışacağı koşullara dayandırabilirsiniz.

Montaj Alanı, Ses Seviyesi ve Bakım Erişimi Neden Önemlidir?

Yerleşim çiziminde cihaz ölçüleriyle birlikte servis boşluklarını da kontrol edin. Filtreyi çekip çıkarmak, fan grubuna ulaşmak ve eşanjörü temizlemek için gereken alanı plan üzerinde gösterin. Çatı montajında taşıyıcı düzeni, cihazın çatıya çıkarılacağı güzergâhı ve servis personelinin üniteye nasıl ulaşacağını montaj öncesinde netleştirin. Yoğuşma oluşabilecek uygulamalarda drenaj bağlantısının ve soğuk havalarda donma kontrolünün nasıl çözüldüğünü sorun.

Ses verilerini incelerken ses gücü ile belirli bir noktada oluşan ses basıncını ayırın. Teklifte ses basıncı veriliyorsa ölçüm mesafesini ve koşullarını kontrol edin. Cihaz gövdesinden yayılan ses ile kanallar üzerinden taşınan ses farklı yollar izlediği için toplantı odası veya otel odası gibi sessizliğin önemli olduğu alanlarda ikisini de değerlendirin.

Satın Alma Kararından Önce Teknik Teklifte Neler Kontrol Edilmeli?

Tedarikçilerden aynı proje verilerine göre hazırlanmış seçim çıktıları isteyin. Teklifleri yan yana koyduğunuzda şu maddeleri kontrol edin.

• Debi ve çalışma noktası. Net taze hava, toplam üfleme ve egzoz debileri ile bu debilerde sağlanan dış statik basınç.
• Eşanjör performansı. Eşanjör tipi, verimin hangi koşullarda hesaplandığı ve projede önemliyse egzoz havası transfer oranı.
• Fan tüketimi. Tasarım debisinde ve sık kullanılan kısmi debilerde üfleme ve egzoz fanlarının elektrik giriş gücü.
• Kontrol ve bakım. Debi kontrolü, varsa bypass ve donma koruması, filtre değişim alanı ve servis erişimi.
• Montaj ve teslim kapsamı. Cihaz ölçüleri, ağırlığı, ses verileri ve montaj ile devreye alma hizmetlerinin teklife dahil olup olmadığı.

Binanın kullanım planını, hesaplanan taze hava debilerini ve mevcut montaj alanını Doğu İklimlendirme ile paylaşarak cihaz seçeneklerini projenizin çalışma koşullarına göre değerlendirebilirsiniz.