Türkiye’nin Son 1 Yıllık Isınma Haritası İncelendi

Türkiye’de havaların soğumasıyla birlikte konutlardaki ısıtma sistemleri yeniden gündemin önemli başlıklarından biri haline geliyor. Evlerde kombiden sobaya, merkezi sistemden klimaya kadar farklı yöntemler kullanılırken, her sistem beraberinde farklı bakım ve arıza sorunlarını da getiriyor.

TÜİK’in ülke genelini kapsayan Bina ve Konut Nitelikleri Araştırması’na göre konutlarda en çok kullanılan sistem kat kaloriferi, yani kombi ve benzeri bireysel sistemler. 2021 verilerinde hanelerin yüzde 47,7’sinin kat kaloriferi kullandığı görülüyor. İkinci sırada yüzde 35 ile soba, üçüncü sırada yüzde 11,2 ile merkezi kalorifer bulunuyor. Klima, elektrikli ısıtıcı ve diğer sistemlerin toplam payı ise yaklaşık yüzde 6,1 seviyesinde.

Enerji kaynağı açısından bakıldığında da doğal gaz öne çıkıyor. TÜİK’in hanehalkı enerji araştırmasında doğal gazın alan ısıtmadaki payı yüzde 56,4 olarak hesaplandı. Doğal gazı yüzde 21,6 ile kömür, yüzde 16,9 ile katı biyokütle takip etti.

Kombilerde en yaygın sorun: Basınç ve peteklerin ısınmaması

Türkiye’de en yaygın sistem olan kombilerde kullanıcıların karşılaştığı sorunların önemli bölümü tesisattaki su basıncı ve radyatörlerin yeterince ısınmaması çevresinde toplanıyor.

Kombinin su basıncının düşmesi, sistemin verimli çalışmasını engelleyebiliyor. Teknik kaynaklarda kombiler için yaklaşık 1-2 bar aralığı normal kabul edilirken, birçok sistemde 1,2-1,5 bar civarı öneriliyor. Basıncın sürekli düşmesi ise radyatör veya tesisattaki kaçaklardan genleşme tankındaki problemlere kadar farklı nedenlere işaret edebiliyor.

Bir diğer yaygın şikâyet ise kombinin çalışmasına rağmen peteklerin yeterince ısınmaması. Radyatör içerisinde hava bulunması, tesisatın kirlenmesi veya tıkanması, düşük su basıncı ve sirkülasyon problemleri bu durumun nedenleri arasında bulunuyor. Özellikle radyatörün üst bölümünün soğuk kalması sistemde hava bulunduğuna işaret edebiliyor.

Kombilerde sıcak su alınamaması, ateşleme problemleri ve cihazın sık sık hata koduna geçmesi de kullanıcıların karşılaşabileceği diğer sorunlar arasında. Gaz akışındaki problem, düşük su basıncı, elektrik kesintileri veya cihaz içerisindeki parçaların arızalanması sistemi durdurabiliyor. Bu tür durumlarda ev sorunları için çözüm arayışları da devam ediyor.

Soba hâlâ ikinci sırada: En büyük risk baca ve karbonmonoksit

Türkiye’de hanelerin yaklaşık üçte birinin temel ısıtma sistemi olarak sobayı kullandığını gösteren TÜİK verileri, bu yöntemin özellikle doğal gaz altyapısının daha sınırlı olduğu bölgelerde önemini koruduğunu ortaya koyuyor.

Soba kullanımında karşılaşılan sorunların başında ise baca çekişinin yetersiz olması, borulardan duman sızması, yanlış yakıt kullanımı ve eksik baca bakımı geliyor.

Bu problemlerin en ciddi sonucu karbonmonoksit zehirlenmesi. Sağlık Bakanlığı, özellikle bacası çekmeyen sobalar, yanlış monte edilmiş ısıtıcılar ve yakıtın yeterli yanmadığı kapalı ortamlarda karbonmonoksit birikme riskine dikkat çekiyor. Gazın renksiz ve kokusuz olması da tehlikenin fark edilmesini güçleştiriyor.

Uzmanlar bacaların düzenli temizlenmesini, soba borularındaki bağlantıların sızdırmaz olmasını, havalandırma menfezlerinin kapatılmamasını ve özellikle olumsuz hava koşullarında bacalı cihazların daha dikkatli kullanılmasını öneriyor.

Merkezi sistemlerde “bir daire sıcak, diğeri soğuk” problemi

Apartman ve sitelerde kullanılan merkezi kalorifer sistemlerinin Türkiye genelindeki payı TÜİK verilerine göre yüzde 11,2 düzeyinde bulunuyor.

Merkezi sistemlerde kazan tek noktada çalışmasına rağmen ısının bütün dairelere ve radyatörlere eşit dağıtılamaması önemli sorunlardan biri. Radyatörlerde hava birikmesi, tesisatın kirlenmesi, dolaşımın yetersiz kalması veya sistemdeki hidrolik dengenin bozulması bazı dairelerin veya peteklerin diğerlerinden daha az ısınmasına yol açabiliyor.

Radyatörlerin düzenli temizlenmemesi de performans kaybına neden olabiliyor. Özellikle tesisatın en uzak noktasındaki radyatörün diğerlerine göre daha soğuk kalması dolaşım veya tesisat temizliği sorununa işaret edebiliyor.

Klima ve elektrikli ısıtıcılarda enerji tüketimi öne çıkıyor

Klima, elektrikli radyatör ve diğer elektrikli sistemlerin ülke genelindeki payı kombi ve sobaya göre daha düşük. Ancak özellikle ılıman bölgelerde klima, kış aylarında ana veya yardımcı ısıtma sistemi olarak kullanılabiliyor.

Klimalarda ısıtma performansının düşmesine yol açan başlıca sorunlar arasında kirli filtreler, yanlış çalışma modu, dış ünitedeki hava akışının engellenmesi, dış ünitenin buzlanması ve soğutucu gaz seviyesindeki problemler bulunuyor.

Elektrikli ısıtıcılarda ise cihaz arızasından çok kullanılan cihazın oda büyüklüğüne uygun olmaması ve yüksek elektrik tüketimi kullanıcı açısından önemli hale geliyor. Özellikle yalıtımı zayıf bir konutun yalnızca elektrikli ısıtıcılarla sürekli sıcak tutulması daha fazla enerji gerektirebiliyor.

Asıl sorun her zaman ısıtma cihazı değil

Türkiye’de ısınma problemlerinin dikkat çeken taraflarından biri, sorunun yalnızca kullanılan kombi, soba veya kalorifer sisteminden kaynaklanmaması.

TÜİK’in 2025 Yoksulluk ve Yaşam Koşulları verilerine göre nüfusun yüzde 27,9’u konutunda yalıtım nedeniyle ısınma problemi yaşadığını bildirdi. Aynı araştırmada sızdıran çatı, nemli duvarlar ve çürümüş pencere çerçeveleri gibi konut sorunları yaşayanların oranı yüzde 28,8 olarak açıklandı.

Bu tablo, yüksek kapasiteli veya yeni bir ısıtma sistemi kullanılmasının tek başına yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Isı yalıtımı zayıf, pencerelerinden hava alan veya nem problemi bulunan bir binada üretilen ısının önemli bölümü dışarıya kaybedilebiliyor.

Dört sistem, dört temel sorun

Türkiye’deki tablo özetlendiğinde kombi ve kat kaloriferinde basınç düşmesi, radyatörlerin ısınmaması ve bakım sorunları; sobada baca, duman ve karbonmonoksit riski; merkezi kalorifer sistemlerinde ısının dengeli dağıtılamaması ve tesisat problemleri; klima ve elektrikli sistemlerde ise performans kaybı ve enerji tüketimi öne çıkıyor.

Ancak sistem türünden bağımsız olarak ortak sorun yalıtım. TÜİK verileri, 2025 yılında yaklaşık her dört kişiden birinden fazlasının konutunda yalıtım kaynaklı ısınma sorunu bildirdiğini gösteriyor. Bu nedenle kış aylarında konfor ve enerji maliyeti açısından yalnızca ısıtma cihazının değil, binanın yalıtımı, tesisatın durumu ve düzenli bakımın da birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Ev sorunları hakkında bilgi almak isteyenler evhayati.com sitesini takip edebilir.