Gediz Havzasındaki Kirlilik Sorunu Giderek Derinleşiyor

İzmir ve Manisa bölgelerinin ortaklaşa yürüttüğü bilimsel araştırma, Gediz Nehri’nde gözlemlenen kirliliğin yerel su kaynakları, tarımsal alanlar ve İzmir Körfezi’nin ekolojik dengesi üzerinde çok ciddi tehditler oluşturduğunu göstermektedir. Uzmanlar, özellikle yeraltı suyu kaynaklarındaki kalıcı zarar riskine dair uyarılarda bulunmaktadır.

Gediz Nehri’nde Süregelen İzleme ve Kirlilik Değerlendirmeleri

İzmir Büyükşehir Belediyesi, ‘Sağlıklı Körfez’ hedefi kapsamında Gediz Nehri’nin analizlerini sürdürüyor. Çevreyle ilgili mevzuat kapsamında maruz kalmakta olunan yaptırım ve denetim yetkisi taleplerinin reddedilmesine rağmen, hava araçları ile yapılan incelemeler kirliliğin gemi kaynaklı etkilerini tespit etmiştir. Gediz ve bağlı derelerde yürütülen kapsamlı izleme faaliyetleri, sulardaki kirliliğin yalnızca körfez değil, aynı zamanda tarımsal üretim alanları ve yeraltı suyu kaynaklarını da etkilediğini ortaya koymaktadır. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) ile Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (MASKİ) ortaklaşa yürüttüğü aylık su analizleri neticesinde, havzanın kirlilik durumu sistematik olarak raporlanmakta ve ilerleyişi değerlendirilmekte.

Kirlilik Kaynakları, Tarımsal Riskler ve Politikalar

2026 yılı başında hazırlanan ‘Gediz Nehri ve Yan Derelerinin Kirlilik İzleme Raporu’, bölgesel kirliliğin ekosistem bazlı ele alınmasının zorunluluğunu vurgulamaktadır. Raporda, Gediz’in 401 kilometrelik akış alanında su taşıma işlevinin yanı sıra endüstriyel, evsel ve tarımsal atık baskısının da etkili olduğu ifade edilmiştir. Analizlerde temel su kalitesi parametrelerinin çoğunlukla yasal sınırlamaların üzerinde olduğu ve su kalitesinin genel olarak III. sınıf kategoride olduğu belirtilmiştir. Raporda bromür, alüminyum, demir ve bakır gibi kirleticilerin seviyeleri çevresel standartları aşmaktadır. Bu firmalar ve tarımsal faaliyetler kapsamında kullanılan gübreler nedeniyle oluşan yaygın ve kronik kirlilik yüklerine dikkat çekilmiştir. Araştırmacılar, tarımsal üretimde kullanılan suyun kalitesinin düşmesi nedeniyle sulama riskinin arttığını, bu durumun bölgedeki toprak ve bitki sağlığını olumsuz etkilediğini belirtmektedir. Ayrıca, yeraltı suyundaki kirlenmenin önlenmesinin güçlüğü nedeniyle acil müdahale gerekliliği vurgulanmaktadır. İzmir ve Manisa’daki yetkili organlar ile işbirliğinin artırılması ve kirliliğin azaltılmasına yönelik çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiği ifade edilmektedir.

Kaynak: BYZHA