Gagavuzya’da Başkanlık Seçimi İkinci Tura Kaldı: Stoianoglo İlk Sırada
Gagavuz Özerk Yeri’nde 15 Kasım’da düzenlenen başkanlık seçiminin ilk turunda bağımsız aday Alexandr Stoianoglo en fazla oyu aldı. Eski Başkan Evghenia Gutul’un hapis cezası nedeniyle boşalan makam için yapılan seçimde Stoianoglo, 18 bin 136 oyla geçerli oyların yüzde 38,44’ünü elde etti. Moldova Sosyalistler Partisi (PSRM) adayı Fiodor Gagauz ise 11 bin 426 oyla yüzde 24,22 oranına ulaştı. Hiçbir adayın ilk turda gerekli sonucu alamaması üzerine seçim ikinci tura kaldı.
Merkezi Seçim Komisyonu’nun açıkladığı ön verilere göre, 67 seçim merkezindeki oyların tamamı sayıldı. Toplam 47 bin 184 oy geçerli kabul edildi. Komrat Belediye Başkanı Sergey Anastasov ile Kıpçak Belediye Başkanı Oleg Garizan’ın da aralarında bulunduğu sekiz adayın yarıştığı seçimde iş insanı Kornel Dudnik üçüncü, tek kadın aday İvanna Köksal dördüncü sırada yer aldı. Cumhurbaşkanı Maia Sandu’nun kurduğu iktidardaki Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS) seçimde aday göstermedi.
Yaklaşık 129 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu Gagavuzya’da 48 bin 749 kişi sandığa gitti. Yaklaşık 200 gözlemcinin takip ettiği seçimde katılım yüzde 37,60 olarak kaydedildi. Bu oran, seçimin geçerli sayılması için gereken asgari katılım eşiğini geçti. Seçmenler aynı gün, Gagavuz Türkçesinde “Halk Topluşu” olarak anılan Halk Meclisi’nin 35 üyesini de seçti. Yaklaşık 130 adayın yarıştığı meclis seçimi, tek üyeli seçim bölgesi sistemiyle gerçekleştirilen son seçim oldu.
İkinci turda yarışacak adaylar
Alexandr Stoianoglo
Eski başsavcı Alexandr Stoianoglo, 2024 Moldova cumhurbaşkanlığı seçiminde Sosyalistlerin desteğiyle ikinci tura yükselmiş, Maia Sandu’ya karşı kaybetmesine rağmen Gagavuzya’da oyların yüzde 97’sini almıştı. 1967’de Komrat’ta doğan Stoianoglo; Romence, Rusça, Gagavuzca ve Türkçe konuşuyor. Meslek hayatına Gagavuzya’da savcı olarak başladı. 2009-2014 yılları arasında milletvekilliği yaptı, bir dönem meclis başkan yardımcılığı görevini üstlendi.
Stoianoglo, 2019’da başsavcı oldu. Yolsuzluk iddiasıyla Ekim 2021’de gözaltına alındı ve görevinden uzaklaştırıldı. Eylül 2023’te başsavcılık görevinden tamamen alındı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi aynı yıl adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine hükmederek 3 bin 600 euro tazminata karar verdi. Kişinev’deki bir mahkeme Şubat 2024’te davalardan birinde beraat kararı verdi. İkinci dava sürüyor.
Moldova ile Romanya vatandaşlığı bulunan Stoianoglo, Ekim 2025’ten bu yana Alternativa Bloku milletvekili olarak görev yapıyor. Gagavuzya başkanlığı seçiminde bağımsız aday olarak yarıştı. Programında ekonomi, istihdam, gençlerin göçü, köylerin geleceği ve eğitim konularına yer verdi. Kişinev ile Komrat arasında özerkliğin yetkilerine saygı temelinde ilişki kurulmasını savundu.
Adresinin Kişinev’de kayıtlı olması nedeniyle seçim günü oy kullanamayan Stoianoglo, Radio Moldova Komrat’a yaptığı açıklamada çocukluğunun geçtiği Gagavuzya’da on yıldan uzun süre yaşadığını ve adaylığının mevzuata uygun olduğunu söyledi. Bir başkanın başarısının kayıt adresinden ziyade Gagavuzya’nın çıkarlarını savunma kapasitesiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Seçim sonuçlarına saygı duyacağını ifade etti.
Fiodor Gagauz
PSRM adayı Fiodor Gagauz, 2006’dan bu yana başkanlığını yürüttüğü “Edinaya Gagauziya” (Birleşik Gagavuzya) hareketiyle tanınıyor. Gagauz, Moldova’nın Gagavuzya ve Transdinyester’in kurucu özne olarak yer alacağı bir federasyona dönüşmesini savunuyor. Moldova’nın yasa dışı ilan ettiği, Gümrük Birliği’ne katılımın oylandığı 2 Şubat 2014 referandumunu destekledi.
Gagauz, aynı yıl Sosyalistlerin listesinden Moldova Parlamentosu’na girdi ve Ekim 2025’e kadar milletvekilliği yaptı. Daha önce Gagavuzya Halk Meclisi’nde de görev aldı. 2012’deki meclis başkanlığı seçiminde Dmitri Konstantinov’a yenildi. Siyasete atılmadan önce yirmi yıl emniyet teşkilatında çalıştı.
Sovyetler Birliği İçişleri Bakanlığı’nın Kiev’deki yüksek okulundan mezun olan Gagauz, 1982-2002 yılları arasında Moldova İçişleri Bakanlığı’nda yöneticilik yaptı. Albay rütbesine sahip Gagauz, 1999’da Gagavuzya İçişleri İdaresi’nin başına geçti. 2001’den bu yana Komrat Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde ders veriyor.
1958’de Gaydar’da doğan, Moldova ve Bulgaristan vatandaşlıklarına sahip Gagauz hakkında Moldova devlet yayın kuruluşu Moldova1’in yayımladığı soruşturma haberlerinde, 2014 ve 2015 yıllarında kilise eşyalarını gümrüksüz ithal etmek amacıyla Rus yetkililerden 1,2 milyon ruble istediği öne sürüldü.