Rosatom Kazakistan’da İlk Nükleer Santral Projesi İçin Stratejik Sözleşme İmzaladı

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom ile Kazakistan Nükleer Elektrik Santralleri şirketi KAES, Kazakistan’da inşa edilmesi planlanan Balkaş Nükleer Güç Santrali için toplam 2400 MW kurulu güce sahip iki üniteden oluşan proje kapsamında EPC sözleşmesi imzaladı.

Nükleer santralin Kazakistan’ın Almatı Bölgesi Jambıl ilçesine bağlı Ülken köyü yakınlarında kurulacağı bildirildi. Rus tarafı adına sözleşmeye Rosatom Genel Müdür Birinci Yardımcısı ve Atomstroyexport A.Ş. Başkanı Andrey Petrov imza attı. Kazak tarafı adına ise KAES Genel Müdürü Yernat Berdigulov imzacı oldu. Törene Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihachev ile Kazakistan Cumhuriyeti Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Almasadam Satkaliev katıldı.

Projenin kapsamı ve tarafların sorumlulukları

İmzalanan EPC sözleşmesi Balkaş NGS projesinde Rus ve Kazak taraflarının yükümlülüklerini ayrıntılı biçimde tanımlıyor. Uluslararası konsorsiyumun lideri olarak Rosatomun tasarım faaliyetlerinden ekipman tedarikine kadar tüm süreçleri üstleneceği belirtildi. Şirket inşaat, devreye alma çalışmaları ile tamamlanan santralin işletmeye hazır şekilde tesliminden sorumlu olacak.

Santralin temelini her biri 1200 MW elektrik üretim kapasitesine sahip III+ nesil VVER-1200 tipi reaktörler oluşturacak. Bu reaktör teknolojisinin uluslararası güvenlik standartlarını karşıladığı kaydedildi. Aynı tip ünitelerin Rusya, Belarus, Türkiye, Bangladeş, Macaristan, Mısır ve Çin’de işletmede olduğu ya da inşaatının sürdüğü hatırlatıldı. Reaktörlerin tasarım işletme ömrünün 60 yıl olarak planlandığı bu sürenin 20 yıl kadar uzatılmasının teknik olarak mümkün olduğu açıklandı.

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihachev açıklamasında imzalanan sözleşmenin Kazakistan ile işbirliğinde yeni bir aşamayı başlattığını belirtti. Lihachev kısa sürede tasarım çalışmalarının yürütüleceğini uluslararası bir ekipman tedarik konsorsiyumu kurulacağını ifade etti. Projenin tüm safhalarında güvenlik ve verimlilik açısından uluslararası standartları karşılayan güç üniteleri inşa etmeyi hedeflediklerini dile getirdi. Rus nükleer teknolojilerinin Kazakistan’ın enerji arz güvenliği ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sunacağını vurguladı.

Saha etütleri ve takvim

Balkaş NGS için saha etüt çalışmalarının Ağustos 2025’te başlatıldığı ve sürecin halen devam ettiği bildirildi. Bölgedeki jeolojik koşulların belirlenmesi amacıyla derinliği 120 metreye kadar inen 60’tan fazla kuyu açıldı. Bu kuyulardan alınan numunelerin laboratuvar ortamında incelendiği sahanın güç ünitelerinin yerleşimi açısından en uygun alanının tespiti için analizlerin sürdüğü aktarıldı.

Etüt çalışmalarının 2027 yılı içinde tamamlanması öngörülüyor. Bu aşamanın ardından mühendislerin güç ünitelerinin inşasına başlanabilmesi için gerekli izin süreçlerinde kullanılacak teknik dokümantasyonu hazırlamaya başlayacağı belirtildi.

Kaynak: BYZHA