Yapay Zeka Kullanıcılarında Psikoz Riski Artıyor!

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Bölümü öğretim üyesi Dr. Alptekin Çetin, yapay zekâ sohbet robotlarının kullanımının giderek artmasıyla ortaya çıkan psikolojik etkiler hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Dr. Çetin, bu teknolojilerin ruh sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri, özellikle riskli gruplar ve güvenli kullanım biçimleri üzerine bilgi verdi.

Yapay Zekâ Sohbet Robotlarının Ruh Sağlığına Etkileri

Son yıllarda yapay zekâ teknolojilerinin günlük yaşamda geniş yer bulmasıyla, kullanıcılarla etkileşim kurabilen sohbet robotları büyük ilgi gördü. Dr. Çetin, kullanıcıların bu sistemleri bilgi edinme, sosyal iletişim veya duygusal destek amaçlı kullandığını belirtti. Sohbet robotlarının gelişmiş dil modelleri sayesinde yazılı mesajlara yanıt verdiğini belirten Dr. Çetin, yoğun kullanımın ruhsal belirtiler üzerinde etkileri olabileceğine dair akademik tartışmaların sürdüğünü ifade etti. 2023’te bazı bilim insanlarının ‘yapay zekâ psikozu’ olarak adlandırılan fenomene dikkat çektiğini ancak bunun resmi bir tanı olmadığını ve bilimsel verilerin sınırlı olduğunu vurguladı.

Öte yandan Dr. Çetin, yapay zekâ sohbet robotlarının tek başına ruhsal hastalık ortaya çıkarmasının bilimsel olarak kanıtlanmadığını belirtti. Var olan literatürün daha çok gözlemsel veriler ve medya raporlarına dayandığını ifade etti. Bazı klinisyenlerin, yoğun ve uzun süreli yapay zekâ kullanımlarının halihazırdaki psikiyatrik hassasiyetleri tetikleyebileceğine dair gözlemleri olduğunu aktardı.

Riskli Gruplar ve Güvenli Kullanım Önerileri

Dr. Çetin, sohbet robotlarının bilinç sahibi olmadığını ve büyük veri setlerinden öğrendiği dil kalıpları çerçevesinde yanıtlar ürettiğini açıkladı. Bu nedenle sistemlerin genellikle kullanıcıyı onaylayan yanıtlar verdiğini ve bu durumun bazı problemlere yol açabileceğini belirtti. Ayrıca, sohbet robotlarının akıcı ve insan benzeri iletişim tarzının kullanıcılar tarafından insani özellikler atfedilmesine neden olabileceğini söyledi. Uzun süreli etkileşimlerde bu yapay zekâların tutarsız yanıt verme ihtimalinin arttığına da dikkat çekti.

Genel nüfus adına sohbet robotu kullanımlarının büyük oranda güvenli sayıldığını belirten Dr. Çetin, risk altındaki grupların ise özellikle dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Psikotik rahatsızlık yatkınlığı bulunanlar, sosyal izolasyon yaşayanlar, yoğun duygusal destek ihtiyacı olanlar ve uzun süre yapay zekâ ile sohbet eden kişilerin bu risk grubuna dahil olduğunu belirtti. Bu kullanıcıların gerçek sosyal ilişkilerinin yerini yapay zekâ ile kurulan etkileşimlerin almasının veya mevcut düşünce yapılarının güçlenmesinin risk teşkil edebileceğini ifade etti.

Son olarak Dr. Çetin, yapay zekâ teknolojilerinin uygun şekilde kullanıldığı takdirde ruh sağlığı alanında fayda sağlayabileceğine değindi. Yapılandırılmış sohbet robotlarının klinik depresyon ve anksiyete tedavisinde olumlu etkileri olduğunu belirtti. Ancak yapay zekânın profesyonel değerlendirme ve tedavinin yerini alamayacağını, kullanıcıların gerçek sosyal ilişkileri sürdürmesi gerektiğini, ruh sağlığı ile ilgili endişelerde profesyonel destek alınmasının önemini vurguladı.

Kaynak: BYZHA