Prof. Dr. Gül Eryılmaz: Hatalardan Ders Çıkarma Sürecinde Beynin Rolü ve Psikolojik Güvenliğin Önemi

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Gül Eryılmaz, bireylerin hatalardan gerekli dersleri çıkaramamalarının, beynin işleyiş biçimi, psikolojik güvenlik ortamı eksikliği ve karşılanmamış duygusal ihtiyaçlar ile ilişkisine değindi.

Hatalardan Ders Çıkarmanın Beyin Mekanizması ve Psikolojik Güvenlik

Prof. Dr. Gül Eryılmaz, günümüzde bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla bilgiyi pratiğe dönüştürmenin öneminin arttığını belirtti. Bilginin değerli olmakla birlikte, bu bilginin hayata aktarılmasının daha kritik bir rol oynadığını vurguladı. Ancak, birçok kişinin tekrarlanan hatalar karşısında aynı davranışları sürdürebildiğine dikkat çekerek, hatalardan öğrenmenin hayati bir yetenek olduğunu dile getirdi. Bu süreçte, beynin korteks kısmının hataları analiz edip strateji geliştirdiğini, ancak bu öğrenme mekanizmasının, beyinde daha alt kısımdaki duygusal merkezlerin bir olayı ‘tehdit’ olarak algılaması halinde kapanabileceğini açıkladı. Böyle durumlarda savunma reflekslerinin devreye girdiğini ve kortizol gibi stres hormonlarının öğrenmeyi zorlaştırdığını ifade etti.

Psikolojik İhtiyaçlar ve Hatalardan Öğrenmede Duygusal Faktörler

Uzman, kurumlarda psikolojik güvenlik atmosferinin insanlarda hatalardan daha fazla ders çıkarılmasını sağladığını belirtti. Kişinin hata yapma durumunda cezalandırılma, eleştiri veya dışlanma endişesi taşıması halinde beynin durumu tehdit olarak algılayıp öğrenme kapasitesinin düşeceğini açıkladı. Ayrıca, hataların bazı durumlarda karşılanmamış duygusal ihtiyaçların bir yansıması olduğunu; özellikle sevgi, değer görme gibi ihtiyaçların karşılanmadığı örneklerde kişinin aynı hataları tekrar ettiği ve içsel ihtiyaçlarını dile getirmekte zorlandığını vurguladı. Prof. Dr. Eryılmaz, geçmiş deneyimlerin beynin davranışları tekrarlama eğilimini etkilediğini ve bazı hataların aslında bireyin değişim ve farkındalık geliştirdiğinin göstergesi olabileceğini ifade etti. Hatalardan ders çıkarabilmek için beyin işleyişini tanımak ve öğrenmeyi destekleyen uygun ortamları sağlamak gerektiğini belirtti. Derin nefes almak, çevresel farkındalık, uyku düzeni ve kendine şefkat gösterme gibi yöntemlerin öğrenme kapasitesini artırdığına dikkat çekti.

Kaynak: BYZHA