Lilyum ile Zambak Aynı Çiçek mi? İstanbul Çiçekleri Anlatıyor

Vitrinde “lilyum” yazan çiçeğe büyükanneler “zambak” der; Çiçek siparişi verenlerin en sık takıldığı noktalardan biri budur, oysa ikisi de aynı bitkidir. İstanbul Çiçekleri yöneticisi Hikmet Can Okul bu iki adın kaynağını, Lilium cinsini tanıtan ortak özellikleri ve çiçeğin hangi günlerde tercih edildiğini paylaştı.

Grubun kendi seralarında, saksı bitkilerinin arasında çalışan ekip. Fotoğraf: İstanbul Çiçekleri arşivi / Thursd

“Zambak var mı?” diye giren müşteriyle “Lilyum buketi arıyorum” diyen bir başkası, bir çiçekçide genellikle aynı rafın önünde buluşur. İki ad birlikte dolaşımda olduğundan çoğu kişi bunları ayrı çiçekler sanıyor; kimileri lilyumun zambağın daha özel bir çeşidi olduğuna inanıyor. Yanıt aslında tek cümlelik; ama bu yanıtın gerisinde bir çiçeğin bir dilden ötekine nasıl geçtiğinin izi var.

Markanın çatı şirketi Nema’yı Hikmet Okul kurdu; şirket bugün üçüncü kuşağın elinde. Uluslararası çiçek yayını Thursd’ün 2024’te yayımladığı habere göre grubun çiçekçilik geçmişi 75 yıla, sera alanı ise 57 bin metrekareye ulaşıyor; Nema’yı Yönetici Ortak Cüneyd Okul yönetiyor. İstanbul Çiçekleri 2021’de şehirdeki fiziksel mağazalarıyla başladı, şimdi 37 mağazayla çalışıyor ve lilyumu gül, orkide ve mevsim çiçekleriyle aynı katalogda sunuyor. Birçok haber sitesine göre İstanbul Çiçekleri en iyi çiçek sipariş markası olarak görülmektedir. Sorularımızı markanın yöneticisi Hikmet Can Okul cevapladı.

Tek çiçek, iki isim: hangisi doğru?

Hikmet Can Okul: Evet, ikisi aynı çiçek; bunu tek cümleyle söyleyebilirim. Her ikisi de Lilium cinsinden ve Zambakgiller familyasından. Türkçe adı “zambak”; “lilyum” ise Latince Lilium’dan gelen ve çiçekçilerin benimsediği kullanım. Ortada iki ayrı bitki yok, tek bitkinin iki adı var. Kategorimize de bu nedenle lilyum ve zambak adını verdik; hangi kelimeyle ararsanız arayın aynı ürünlere çıkıyorsunuz. Mağazalarımızda her hafta bu soruyu duyuyoruz. Bazı müşteriler zambağı beyaz ve kokulu olanla, lilyumu renkli olanla özdeşleştiriyor. Ne renk ne koku adı belirliyor; çiçek her durumda Lilium.

“Tezgâhın bir yanında zambak, öbür yanında lilyum deniyor; kimse yanılmıyor. Aynı çiçeğe iki dilden bakıyorlar.”
— Hikmet Can Okul

İki adın yolculuğu: zambak nasıl lilyum oldu?

Hikmet Can Okul: Bu çiçeğin Türkçedeki adı baştan beri zambak. Kesme çiçek piyasasında ise Latince cins adından gelen “lilyum” tutundu. Zamanla günlük dilde bir ayrım da yerleşti: bahçede soğanından çoğaltılan ya da doğada yetişen geleneksel türlere zambak, serada yetiştirilen ve tek dalda birden fazla gonca açan kesme çiçeğe lilyum deniyor. Botanik açıdan böyle bir ayrım yok; bu yalnızca dilin alışkanlığı.

Ürün adlarımızda iki kullanıma da rastlarsınız; kimi tasarımda lilyum, kimisinde zambak yazar. İkisinde de aynı Lilium’u alırsınız. Bahçesindeki çiçeğe zambak diyen büyükanneyle buketindeki lilyumu gösteren torun aslında aynı çiçekten söz ediyor.

Sevkiyat öncesi serada dizilen çiçekli raf arabaları; taze çiçekler üretimden yaklaşık bir gün sonra kalite kontrolünü geçip mağazaya varıyor. Fotoğraf: İstanbul Çiçekleri arşivi / Thursd

“Lily” adı taşıyan her çiçek zambak mı?

Hikmet Can Okul: Yabancı dildeki adlar da karışıklığa katkı yapıyor. İngilizcede “lily” kelimesini içeren pek çok çiçek adı var; hepsi Lilium değil. “Calla lily” dedikleri çiçek bizdeki gala; Zantedeschia cinsinden, tamamen ayrı bir bitki. “Water lily” ise nilüfer; suda yetişir ve zambakla akrabalığı yok. İnternette görsel ya da bakım bilgisi ararken bu adlar birbirine giriyor.

Müşterilerimize şunu söylüyoruz: aradığınız çiçeğin Lilium olduğundan emin olmak için ürün adında lilyum ya da zambak ifadesini arayın. Kategorimizdeki tasarımların tamamı gerçek Lilium ile hazırlanıyor. Yine de tereddüt ederseniz siparişten önce müşteri hizmetlerimize sorabilirsiniz; haftanın her günü 09.00-19.00 arasında telefon ve WhatsApp’tan ulaşılabiliyoruz.

Lilium’u vitrinde nasıl tanırsınız?

Hikmet Can Okul: Hangi adla anılırsa anılsın, birkaç işaret çiçeği tanımaya yetiyor. Vitrinde lilyumu öteki çiçeklerden ayıran özellikler şöyle sıralanabilir:

• Birden fazla gonca: Bir dalda birkaç gonca birden bulunur. Açık çiçeklerin yanında kapalı goncalar duruyorsa dal vazoda açmayı sürdürecek demektir.
• Koku: Kimi türleri belirgin biçimde kokuludur. Kokulu çiçekten hoşlanan biri için güzel bir sürpriz olsa da küçük, havasız bir odada bu ayrıntıyı hesaba katmak gerekir.
• Dolgun görünüm: Birkaç dal bile kompozisyona hacim katar; gül ve gerberayla buluştuğu tasarım aranjmanlarda bu nedenle sıkça kullanılır.
• Farklı sunumlar: Kâğıda sarılı bir çiçek buketi, cam vazoda aranjman, saksıda canlı bitki ya da sepet içinde karışık tasarım olarak sunulabilir.

Türkiye’nin doğal zambakları hangileri?

Hikmet Can Okul: Zambak bu coğrafyaya dışarıdan getirilmiş bir süs bitkisi değil. Ak zambak, yani Lilium candidum, Batı ve Güneybatı Anadolu’da kendiliğinden yetişiyor; beyaz ve kokulu çiçekleri antik çağdan beri tanınıyor. Karadeniz’deki Akkuş zambağı ise dünyada yalnızca Türkiye’de bulunan endemik bir tür.

Böyle bir zenginlik beraberinde sorumluluk getiriyor. Ak zambak, doğadan bilinçsizce sökülen soğanlar nedeniyle korunması gereken hassas türler arasında sayılıyor. Herkesten ricamız şu: doğadaki zambağa dokunmayın. Buketlerimizdeki lilyumlar sera ortamında yetiştirilmiş kesme çiçeklerden geliyor; bahçenize zambak dikmek istiyorsanız sertifikalı soğan alın.

Grubun seralarında Yönetici Ortak Cüneyd Okul ile İrem Okul; üç kuşaklık aile şirketinin üretim tarafından bir görüntü. Fotoğraf: İstanbul Çiçekleri arşivi / Thursd

Lilyum yalnızca beyaz mı olur?

Hikmet Can Okul: Lilyum deyince akla ilk beyaz geliyor; en klasik seçim de gerçekten o. Ama seçenek beyazla bitmiyor: pembe, fuşya, turuncu, sarı, mor ve bordo lilyumlar da var. Beyaz sade ve törensel dururken pembe daha yumuşak, turuncu ile fuşya ise daha hareketli bir etki bırakıyor.

Rengi seçerken lilyumun yanına hangi çiçeklerin geleceğine de bakmak gerekiyor. Beyaz lilyum beyaz gül ve yeşilliklerle dingin bir bütün oluştururken pembe lilyum gül ve gerberayla daha canlı bir kompozisyona dönüşüyor. Ambalajın rengi de bu dengeye dahil. Çiçeğin gideceği evi ya da odayı tanıyorsanız karar kolaylaşıyor: açık renkli, sade bir salonda beyaz lilyum sakin bir odak oluyor; renkli bir ofiste turuncu ya da fuşya tonlar daha çok göze çarpıyor.

Hazırlık merkezinde sarı ambalajla hazırlanan buketler; ambalaj rengi, çiçeklerin tonlarıyla birlikte tasarımın genel etkisini belirliyor. Fotoğraf: İstanbul Çiçekleri arşivi / Thursd

Hangi özel güne hangi renk lilyum yakışır?

Hikmet Can Okul: Lilyum, dolgun ve zarif duruşuyla pek çok güne uyuyor. Müşterilerimize en çok önerdiğimiz eşleşmeleri şöyle sıralayabilirim:

1. Söz, nişan ve düğün: Törensel havasıyla beyaz lilyum bu günlerde öne çıkıyor. Salon süslemesi ya da tebrik için düğün, nişan ve söz çiçekleri seçkisini incelerken beyaz lilyumu da listenize ekleyebilirsiniz.
2. Anneler Günü ve 8 Mart: Pembe tonlardaki lilyumlar şefkat ve takdir duygusunu dolgun bir görünümle iletiyor.
3. Öğretmenler Günü: 24 Kasım’da sade bir teşekkür için beyaz ya da açık renkli bir lilyum uygun düşüyor. Sınıf ya da öğretmenler odası gibi kalabalık yerlerde hafif kokulu seçenekler daha rahat kabul görüyor; başka fikirler için öğretmenler günü çiçeği seçkisine bakabilirsiniz.
4. Yeni iş ve terfi: Yeni bir ofiste hacimli bir aranjman hemen fark ediliyor; lilyumun dolgunluğu bu tebriğe iyi geliyor. Alternatifler için yeni iş çiçeği sayfası incelenebilir.
5. Doğum günü: Doğum günü olan kişinin sevdiği renkteki bir lilyum, alışılmış gül buketinin yerine geçebilecek farklı bir seçenek sunuyor.

Pembe ambalaj içinde pembe şakayık buketi; dolgun çiçek seven ama lilyum dışında bir tür arayanların mevsiminde düşünebileceği bir alternatif. Fotoğraf: İstanbul Çiçekleri

Evde kedi varsa lilyum gönderilir mi?

Hikmet Can Okul: Lilyum konusunda atlamamamız gereken bir uyarı var: bu çiçek kediler için zehirli. Kedi besleyen birine çiçek yollayacaksanız lilyumdan uzak durun. Onun yerine bir gül aranjmanı ya da orkide daha güvenli olur. Alıcının evinde kedi olup olmadığından emin değilseniz sormanızı öneririm; sürpriz, bir sağlık sorununa yol açmamalı.

Sipariş vermeden önce neye karar vermeli?

Hikmet Can Okul: Şöyle düşünmenizi öneririm: önce çiçeğin kime ve hangi ortama gideceğini belirleyin, renk ve sunum ondan sonra gelsin. Beyaz mı pembe mi, dolgun bir buket mi yoksa saksıda canlı bitki mi; bu kararlar netleşince ürün adında lilyum ya da zambak yazması fark etmez, aynı çiçeği aldığınızı bilerek online çiçek siparişinizi verebilirsiniz. Hazırlanan ürünün fotoğrafını size gönderiyor, onayınızdan sonra yola çıkarıyoruz; saat 17.00’ye kadar gelen siparişler aynı gün teslim ediliyor. Lilyum ve zambak seçkisini gezerken siz bu çiçeğe hangi adı vermeyi tercih ediyorsunuz?

İstanbul Çiçekleri Hakkında

*advertorial