Jeopolitik Gerilimler Denizcilikte Hukuki Desteğin Kritik Rolünü Vurguluyor

Türkiye’nin deniz taşımacılığında dünya genelinde ilk 10’a yükselmesinin ardından, ABD ile İsrail-İran arasındaki artan jeopolitik gerilimler nedeniyle denizcilik sektöründe hukuki destek ihtiyacı giderek büyümektedir. Deniz taşımacılığı alanındaki bu gelişmeler, armatörlerden lojistik firmalarına kadar tüm paydaşların sorumluluklarını dikkatle yerine getirmesini zorunlu kılmaktadır.

Filonun Büyümesi ve Uluslararası Deniz Taşımacılığındaki Yeri

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, bin groston ve üzerindeki Türk sahipli deniz ticaret filosu, 53,1 milyon detveyt taşıma kapasitesiyle dünya sıralamasında 10. sıraya yükselmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) raporları ise, geçen yıl deniz yoluyla gerçekleştirilen ihracatın yüzde 5,2 artışla 153,8 milyar dolara ulaştığını ortaya koymaktadır. İhracatın yüzde 56,3’ü deniz taşımacılığıyla sağlanırken, bölgesel çatışmalar, kaza riskleri ve diğer faktörlerden kaynaklanan hukuki gereklilikler sektörde öncelikli hale gelmiştir.

Denizcilikte Riskler ve Hukuki Stratejiler

Avukat Seda Yılmaz, denizcilik sektörünün büyüme ve genişleme süreci ile beraber kazalar, yangınlar, korsan saldırıları ve savaş risklerinin maliyetinin milyarlarca dolara ulaştığını belirtmiştir. Uluslararası istatistikler, 2024 yılında deniz kazalarının yüzde 10 artışla 3.310’a yükseldiğini ve 2025 yılında korsan saldırılarında yüzde 18 artış yaşandığını göstermektedir.

Orta Doğu’da devam eden ABD-İsrail-İran çatışmasının ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin etkisiyle, bölgeden geçen gemilerin sigorta poliçelerindeki ”savaş riskleri” klozlarının yönetimi kritik önem kazanmıştır. Bu kapsamda, tankerler için teminatların kapsam dışı kalması veya ek prim talepleri gündeme gelmekte, hasar durumlarında sorumlulukların paylaştırılması, mücbir sebep kapsamının değerlendirilmesi ve tazminat süreçlerinde uluslararası hukuki destek ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.

Yılmaz ayrıca, denizde meydana gelen hasar ve kazalarda zamanında müdahalenin belirleyici olduğunu vurgulamış, gemi ya da liman yetkilileri tarafından hazırlanan raporların ve bildirimlerin derhal yapılmasının gerekliliğine dikkat çekmiştir. Tüm tarafların risk yönetimine hazırlıklı olması, mücbir sebep ilan edilen durumlarda zararların minimize edilmesi için alınacak önleyici tedbirler ve alternatif planların hayata geçirilmesi konularının önemine işaret etmiştir.

Kaynak: BYZHA