İzmir’in Fotoğraf Tarihi Sergisi Açıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM), kent tarihine ışık tutan yeni bir sergiye ev sahipliği yapıyor. “İzmir Fotoğrafhanesi-Görsel Hafızanın İnşası (1840-1922)” başlıklı sergi, İzmir’in ve kentteki fotoğrafçıların tarihi perspektifteki önemini ortaya koymayı amaçlıyor.

Başkan Cemil Tugay’ın Açılış Konuşması

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, serginin açılışında İzmir’in kültürel mirasına sahip çıkmanın önemine vurgu yaptı. Kültürel değerlerin farkında olunmasının, iyi işler yapılabilmesinin temelini oluşturduğunu ifade eden Tugay, sergiye emeği geçenlere teşekkür etti ve benzer çalışmaları teşvik edeceklerini dile getirdi.

Başkan Tugay, Ahmet Piriştina’nın mirasını yad ederek dijital arşiv sistemi sayesinde bilgilerin daha erişilebilir hale geleceğini belirtti. Ayrıca sergide yer alan koleksiyon sahiplerine de şükranlarını sundu. İzmir’in modernleşme sürecine ışık tutan fotoğrafların kentin hafızasını tazelediğini ve anlatının dünya çapında ilham veren bir şehir kimliği oluşturacağını söyledi.

Küratör Aybala Yentürk’ün Sunumu

Küratör Aybala Yentürk, serginin hazırlık sürecinin yaklaşık bir yıl sürdüğünü ve geniş kapsamlı arşiv taramalarının yapıldığını aktardı. İzmir’in fotoğraf tarihini ortaya koymanın yanı sıra o dönemin toplumsal ve kültürel bağlamına da dikkat çekmeyi hedeflediklerini belirtti.

APİKAM Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı’nın Açıklamaları

Dr. Saygı, APİKAM’ın dijital arşivini 2026 yılında İzmir Kalkınma Ajansı’nın desteğiyle yenileyerek araştırmacıların erişimine açmayı planladıklarını açıkladı. Bu dijital dönüşümle yaklaşık 300 bin belge içeren arşivin çok dilli ve yapay zeka destekli bir platforma dönüşeceğini ve böylece tarihsel verilere daha hızlı erişim sağlanacağını ifade etti.

Serginin Kapsamı ve İçeriği

Sergi, İzmir’in çok kültürlü fotoğrafçılık geleneğini yansıtıyor. Kentte faaliyet gösteren ve farklı etnik gruplara ait fotoğrafçıların koleksiyonlarından oluşan yüzlerce fotoğraf ilk defa ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor. Söz konusu materyaller arasında, kentin görsel tarihini tamamlayan az bilinen fotoğraflar ve aile arşivleri de bulunuyor.

Fotoğrafın İzmir’e 1840’larda ulaştığı ve kısa zamanda bölgenin önemli liman kenti olarak fotoğrafçıların uğrak yeri haline geldiği belirtiliyor. Tanzimat dönemi ve Sultan II. Abdülhamit’in çağrısı doğrultusunda oluşturulan Yıldız Albümleri’nde yer alan İzmir fotoğrafları ağırlıklı olarak yerel fotoğrafçılar tarafından çekilmiştir.

Tarihsel ve Kültürel Yansımalar

İzmir, Batılı seyyahlar ve araştırmacılar tarafından uzun yıllar ziyaret edilen bir merkez olduğu için fotoğraf sanatının erken dönem örneklerinin de doğal sahnesi oldu. Sergide, bölgedeki kayıp fotoğrafhaneler ve savaş sonrasındaki yıkımın izleri de ele alınıyor. Bu bakımdan sergi, kentin parçalanan görsel hafızasını yeniden inşa etme misyonunu üstleniyor.

Çok kültürlü yapısı nedeniyle 19. yüzyılda ağırlıklı olarak gayrimüslim fotoğrafçılar tarafından yürütülen fotoğraf stüdyolarına da sergide yer verilmiştir. Böylece İzmir’in farklı toplumsal gruplarının görsel anlatımı da gün yüzüne çıkarılmaktadır.

Yayın ve Gelecek Planları

Sergiden elde edilen araştırma verileri, alanındaki eksikliği gidermek amacıyla hazırlanacak kapsamlı bir kitapla kamuoyu ile paylaşılacaktır. Bu yayın, İzmir’in fotoğraf tarihine dair önemli ve kalıcı bir kaynak oluşturacaktır.

Kaynak: BYZHA