Gerçekten İhtiyacın Var Mı yoksa Moralini Mi Toparlaman Gerek?

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi, Toplum İçin İletişim Eğitim Seminerleri kapsamında “Bilinçli Tüketici Olmak: Satın Almanın Püf Noktaları” konulu çevrimiçi bir eğitim düzenleyerek, pandemi sonrası tüketim alışkanlıklarının değişimini ve bilinçli tüketim kavramını ele aldı.

Tüketim Alışkanlıklarındaki Değişim ve Satın Alma Davranışları

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Reklamcılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özgül Dağlı, seminerde pandemi döneminin tüketici üzerindeki etkilerine ilişkin detaylı değerlendirmelerde bulundu. Seminerde, kaynakların sınırlılığına işaret eden Dağlı, bilinçsiz tüketimin çevresel olumsuzluklara yol açtığını belirtti ve alışverişin artık sadece ihtiyaç giderme değil, aynı zamanda duygusal bir deneyim olduğuna dikkat çekti. Günümüzde tüketim kültürünün, ‘tükettiğin kadar varsın’ anlayışı çerçevesinde şekillendiğini ifade eden Dağlı, bu yaklaşımın toplumsal etkilerinin sorgulanmasının önemini vurguladı.

Ayrıca, teknolojinin tüketici üzerindeki etkisine değinen Dağlı, hız ve anlık tatmin odaklı bir tüketim modelinin yaygınlaştığını aktardı. Bilinçli tüketimin maddi tasarrufun ötesinde zaman ve çevresel kaynakların yönetimini de kapsadığını belirtti.

Pazarlama Teknikleri ve Tüketici Psikolojisi

Seminerin devamında, satın alma davranışlarının arkasındaki nörolojik süreçler ve pazarlama uygulamaları detaylandırıldı. Prof. Dr. Dağlı, alışveriş sırasında beynin dopamin salgılayarak kısa süreli mutluluk verdiğini, özellikle beklenti ve hayal sürecinin bu etkileri artırdığını anlattı. Ayrıca, stres, yalnızlık gibi duyguların terapi amaçlı alışverişi tetiklediğini ve dijital platformların bireylerin bu zaaflarını hedefleyerek etkili pazarlama stratejileri oluşturduğunu belirtti.

Fiyatlandırma ve indirim mekanizmalarının tüketicilerde “kazanma hissi” yarattığını ve bunun karar mekanizmasını etkilediğini, kitlik ve aciliyet hissinin ise ani satın alma kararlarını teşvik ettiğini vurguladı. Duyusal pazarlama tekniklerinin alışveriş ortamlarını etkilemede kritik rol oynadığını söyleyen Dağlı, mağaza ambiyansı, dijital platformlar ve bütünleşik pazarlama iletiymo’nun tüketici davranışını şekillendirdiğini açıkladı.

Bilgiye erişimin kolaylaşmasıyla birlikte ortaya çıkan bilgi kirliliği ve manipülasyonun hız kazandığını ifade eden Dağlı, dijital çağda tüketicilerin içerik ve reklamlar arasındaki farkı ayırt etmesinin zorlaştığını belirtti. Algoritmaların tüketiciyi en zayıf anlarında hedefleyerek reklamları kişiselleştirdiğini dile getirdi.

Seminerde ayrıca, reklamcılıkta etik ilkeler, influencer pazarlamasının etkileri ve bilinçli tüketicinin hakları konusunda önemli bilgiler paylaşıldı. Prof. Dr. Dağlı, tüketicilere karar öncesinde düşünmelerini, satın alma sonrası süreçte haklarını kullanmalarını ve reklamlarla ilgili şikayetlerini Reklam Kurulu ve diğer yetkili kuruluşlar aracılığıyla iletebileceklerini hatırlattı.

Prof. Dr. Dağlı, tüketim davranışlarında dijitalleşmenin artmasıyla birlikte otomatik ödeme yöntemlerinin harcama kontrolünü zorlaştırdığına dikkat çekti ve kaliteli, çevre dostu ürün seçimlerinin önemini vurguladı. Seminerde bilgilendirmenin ve farkındalığın artırılmasının, bireylerin hem kişisel hem de toplumsal açıdan daha bilinçli tüketici olmalarına katkı sağlayacağı ifade edildi.

Kaynak: BYZHA