Evde Yapılan Çay Testleri: Neden Güvenilmezler?

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Gıda Teknolojisi Program Başkanı Dr. Selen Akbulut, çayda katkı maddesi kullanımı, toz oluşumu ve tüketicilerin çay tercihinde dikkat etmesi gereken hususlar hakkında yeni açıklamalarda bulundu.

Çayın İçeriği ve Katkı Maddesi Mevzuatı

Dr. Akbulut, çayda “toz” ifadesinin çoğunlukla çay yapraklarının işlenmesi sırasında doğal olarak ortaya çıkan küçük yaprak parçacıklarını belirttiğini vurgulayarak, bu durumun her zaman yabancı maddeye işaret etmediğini söyledi. Ancak çaydaki yüksek oranda tozun, düşük kalite ya da aşırı mekanik işlemler sonucu oluşabileceğinin altını çizdi. Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği’ne göre, siyah çay, yeşil çay ve aromalı çay dahil hiçbir çaya katkı maddesi eklenemeyeceğini belirtti. Aroma verici kullanılacaksa ilgili yönetmeliklere ve mevzuata kesinlikle uyulması gerektiğinin altını çizdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taklit ve tağşiş yapılan gıdalar listesinde çayda genellikle renklendirici gibi katkı maddelerinin tespit edildiğini açıklayan Akbulut, Sudan boyaları ve metanil sarısı gibi maddelerin sağlık üzerinde kanserojen, böbrek ve karaciğer hasarı gibi olumsuz etkileri olduğuna dikkati çekti. Çayın yalnızca Camellia sinensis bitkisinin yapraklarından elde edilmesi gerektiğini kaydetti.

Tüketici Güvenliği ve Doğru Alım Yöntemleri

Dr. Akbulut, sosyal medyada gündeme gelen evde çay testlerinin doğruluğuna itibar edilmemesi gerektiğini ifade ederek, çayda hile ya da tağşişin yalnızca akredite laboratuvar analizleri ile tespit edilebileceğini belirtti. Şüpheli durumda Alo 174 Gıda Hattı’na başvurulması ya da resmi kurumlara numune iletilmesi gerektiğini hatırlattı.

Ülkemizde çay tüketiminin diğer içeceklerden yüksek olduğunu ve Türkiye’de kişi başı yaş çay tüketiminin 2023/24 sezonunda 13,7 kilogramı bulduğunu belirten Akbulut, tüketicilerin yalnızca denetlenen ve bilinen markalardan alışveriş yapmasının önemine dikkat çekti. Etiket bilgisinin (üretici, parti numarası, menşe) mutlaka okunması ve açık satılan, ambalajsız ya da izlenebilir olmayan çaylardan uzak durulması gerektiğini ifade etti. Tadı, rengi veya kokusunda şüphe duyulan ürünlerde Bakanlık birimlerine bildirim yapılmasının gerekliliğini vurguladı.

Kaynak: BYZHA