Fazla Kilo Uyku Apnesine Yol Açabilir: Göz Ardı Etmemeniz Gereken Belirtiler
Fazla kilonun uyku apnesi riskini nasıl artırdığını, dikkat etmeniz gereken belirtileri biliyor musunuz?
Obezite, tıkayıcı uyku apnesinin gelişiminde etkili olan değiştirilebilir risk faktörleri arasında yer alıyor. Medicana International İzmir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, fazla yağ dokusunun üst solunum yollarını daraltarak uyku sırasında solunum durmalarını artırabileceğini belirtti. Katgı, kilo yönetiminin uyku apnesi tedavisinin kişiye özel planlanması gereken önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Fazla yağ dokusu hava yolunu daraltabiliyor
Doç. Dr. Nuran Katgı, obezitenin uyku apnesiyle ilişkisinin yalnızca kişinin kilosuna bağlı olmadığını, yağ dokusunun vücuttaki dağılımının da etkili olduğunu ifade etti. Uyku sırasında boğazı açık tutan kasların gevşemesiyle daralmış hava yolunun kapanma olasılığının arttığını belirten Katgı, bu durumun gece boyunca tekrarlayan solunum durmalarına veya solunumun azalmasına neden olabileceğini kaydetti.
Karın çevresindeki yağlanmanın diyafram hareketlerini ve akciğer hacmini etkileyebildiğini aktaran Katgı, uyku apnesinin yol açtığı yorgunluğun fiziksel hareketsizliği ve iştahı artırarak kilo artışına katkıda bulunabileceğine dikkat çekti. Bu durumun obezite ile uyku apnesi arasında karşılıklı bir kısır döngü oluşturabildiğini söyledi.
Kilo yönetimi belirtileri hafifletebilir
Sağlıklı kilo kaybının solunum durmalarının sıklığını azaltmaya destek olabileceğini belirten Katgı, boyun ve karın çevresindeki yağ dokusunun azalmasının solunum mekaniklerini olumlu etkileyebileceğini dile getirdi. Kilo kaybının horlama, gece oksijen düşüklüğü ve gündüz yorgunluğunda iyileşme sağlayabileceğini, bazı hastalarda uyku apnesinin şiddetini azaltabileceğini ifade etti.
Sonuçların kişiden kişiye değişebileceğini vurgulayan Katgı, kilo verme sürecinin uygun beslenme düzeni ve fiziksel aktiviteyle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Medikal veya cerrahi obezite tedavilerinin hekim değerlendirmesiyle ele alınabileceğini aktardı. Kilo kaybı süreci devam ederken uyku sırasında hava yolunu açık tutmaya yardımcı cihazların kullanılabileceğini söyleyen Katgı, kilo verdikten sonra cihaz ihtiyacı ile basınç ayarlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi. Cihazı bırakma kararının yalnızca horlamanın azalmasına göre verilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.
Uyku apnesi farklı belirtilerle ortaya çıkabilir
Katgı, horlamanın tek başına uyku apnesi tanısı koydurmadığını, uyku apnesi bulunan her kişide de şiddetli horlama görülmeyebileceğini belirtti. Uykuda fark edilen solunum durmaları, boğulma hissiyle uyanma, gece sık idrara çıkma, terleme ve ağız kuruluğunun hastalığın işaretleri arasında yer alabileceğini kaydetti.
Gündüz yeterince uyumuş olmasına rağmen dinlenememe, uyuklama, yorgunluk, dikkat ve hafıza sorunları, sabah baş ağrısı, sinirlilik ve konsantrasyon güçlüğü de görülebilen belirtiler arasında bulunuyor. Katgı, bazı hastalarda cinsel istekte azalma yaşanabileceğini söyledi. Kadınlarda ise belirgin horlama yerine uykusuzluk, yorgunluk, sabah baş ağrısı, sık uyanma veya duygu durum değişikliklerinin öne çıkabileceğini aktardı.
Tanı sürecinde belirtilerin tek başına yeterli olmadığını belirten Katgı, klinik değerlendirme sonrasında uygun hastalarda polisomnografi adı verilen uyku testinin veya seçilmiş kişilerde evde yapılan uyku apnesi testlerinin kullanılabildiğini ifade etti. Bu testlerle solunum olaylarının sıklığı, oksijen düzeyleri ve hastalığın ağırlığı değerlendiriliyor.
Gece yaşanan solunum durmalarının oksijen düzeyini düşürebildiğini belirten Katgı, bu düşüşlerin vücutta stres yanıtına yol açabileceğini söyledi. Sempatik sinir sisteminin uyarılması sonucunda tansiyon ve kalp hızında dalgalanmalar görülebileceğini kaydetti.
Tedavi kişiye özel planlanmalı
Obezitesi veya fazla kilosu bulunan, orta ya da ağır uyku apnesi tanısı almış yetişkinlerde kilo yönetiminin bütüncül tedavi planına dahil edilmesi gerektiğini belirten Katgı, programın hastanın özelliklerine göre hazırlanmasının önemini vurguladı. Yaş, eşlik eden hastalıklar, kullanılan ilaçlar, hareket kapasitesi, yaşam tarzı ve önceki kilo yönetimi deneyimlerinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle karın çevresinde yağlanması belirgin olan, yakın dönemde kilo aldıktan sonra belirtileri artan veya hipertansiyon, tip 2 diyabet, dislipidemi ya da kalp damar hastalığı bulunan kişilerde kilo yönetiminin önem taşıdığını aktaran Katgı, CPAP kullanan ve fazla kiloya bağlı başka sağlık sorunları yaşayan hastaların da bu süreçten yarar görebileceğini belirtti. Yaşam tarzı değişiklikleriyle hedeflerine ulaşamayan seçilmiş hastaların ilaç veya cerrahi tedavi açısından değerlendirilebileceğini ifade etti.
Katgı, tedavide amaçlarının yalnızca kısa sürede kilo kaybı sağlamak olmadığını, elde edilen iyileşmenin sürdürülmesini hedeflediklerini belirtti. Uyku apnesinin ağırlığına uygun solunum tedavisinin uygulanması, fazla kilosu bulunan hastalarda kilo yönetiminin de tedavi planında yer alması gerektiğini kaydetti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı