COP31’in Türkiye ve Dünya İçin Getireceği Kazanımlar
COP31’in Türkiye ve dünya için iklim politikaları, sürdürülebilirlik ve uluslararası iş birliği alanlarında sağlayacağı kazanımları keşfedin.
Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR) Yüksek İstişare Kurulu Başkan Vekili, akademisyen ve Haber7.com yazarı Prof. Dr. Zakir Avşar, COP31’in Türkiye’ye ve dünyaya sağlayabileceği kazanımları değerlendirdi. Avşar, zirvenin yalnızca uluslararası iklim diplomasisinin önemli bir buluşması olmadığını, ekonomik, siyasi ve çevresel dönüşümün geleceğinin ele alındığı stratejik bir platform niteliği taşıdığını belirtti.
Türkiye’nin diplomatik konumu güçlenebilir
Avşar, Türkiye’nin zirveye ev sahipliği ve organizasyon kapasitesinin katılımcı ülkelerden takdir gördüğünü aktardı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bakan Murat Kurum ve organizasyonda görev alanlara teşekkür iletildiğini kaydeden Avşar, bu değerlendirmelerin yanı sıra zirvenin somut kazanımlarına odaklanılması gerektiğini ifade etti.
İklim değişikliğinin çevre politikalarının ötesine geçerek enerji güvenliği, gıda arzı, ekonomik rekabet, uluslararası ticaret, toplumsal refah ve ulusal güvenlik üzerinde etkili hale geldiğine dikkat çeken Avşar, COP31’in ülkelerin gelecek dönemin ekonomik ve siyasi düzenine ilişkin ilkeleri müzakere ettiği bir platform olduğunu vurguladı.
Türkiye açısından zirvenin önemli sonuçlarından birinin, uluslararası karar alma süreçlerindeki etkinliği artırma imkânı olduğunu belirten Avşar, Antalya’da devlet ve hükümet temsilcilerinin, uluslararası kuruluşların, bilim insanlarının, finans çevrelerinin ve özel sektör temsilcilerinin bir araya gelmesinin ülkenin çok taraflı diplomasi kapasitesini güçlendireceğini kaydetti. Türkiye’nin farklı önceliklere sahip ülkeler arasında diyaloğa ve ortak çözümlere katkı sunan konumunun da pekişebileceğini ifade etti.
Avşar, Türkiye ile Avustralya arasında eşgüdüme dayalı olarak yürütülen başkanlık modelinin, uluslararası müzakerelerde iş birliği ve sorumluluk paylaşımının önemini gösterdiğini belirtti.
Yeşil dönüşüm ve enerji güvenliği
COP31’in, yeşil dönüşümün ekonomik kalkınma politikalarıyla bütünleştirilmesi bakımından fırsat sunduğunu aktaran Avşar, düşük karbonlu üretim modellerinin yaygınlaştığını; enerji verimliliği, temiz teknoloji, yenilenebilir enerji, sürdürülebilir ulaşım ve yeşil finansmanın rekabet gücü açısından önem kazandığını bildirdi.
Türkiye’nin sanayi altyapısını yenilemesi, üretim maliyetlerini düşürmesi, teknolojik kapasitesini artırması ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü koruması için bu gelişmelerin fırsat oluşturduğunu belirten Avşar, güneş ve rüzgâr enerjisinin değerlendirilmesi, enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesi, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi ve sanayide düşük emisyonlu teknolojilerin yaygınlaştırılmasının önemine işaret etti. Bu adımların enerji ithalatına bağımlılığı azaltabileceğini, ekonomik dayanıklılığı artırabileceğini ifade etti.
Enerji dönüşümünün planlı, öngörülebilir ve teknolojik gelişmeleri esas alan bir yaklaşımla yürütülmesi gerektiğini belirten Avşar, yeşil sanayi, batarya teknolojileri, elektrikli ulaşım, hidrojen ekonomisi ve karbon yönetimi alanlarındaki yerli üretimin Türkiye’nin ekonomik değer zincirlerindeki konumuna katkı sağlayabileceğini kaydetti. Dönüşüm sürecinde istihdam, bölgesel kalkınma ve toplumsal refahın gözetilmesinin de önem taşıdığını vurguladı.
Su ve gıda güvenliği öncelikli alanlar arasında
Avşar, su ve gıda güvenliğinin Türkiye açısından COP31 gündemindeki önemli başlıklardan olduğunu belirtti. Akdeniz havzasında sıcaklık artışı, kuraklık riski ve yağış düzenindeki değişikliklerin tarımsal üretim ile su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Bu risklere karşı modern sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılması, su kaynaklarının bilimsel veriler doğrultusunda yönetilmesi, kuraklığa dayanıklı üretim modellerinin geliştirilmesi ve gıda tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi gerektiğini bildirdi. Zirvenin tarım, su verimliliği, gıda güvenliği ve iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine yer vermesinin, Türkiye’nin ihtiyaçlarını uluslararası gündeme taşıma imkânı sunduğunu belirtti. Afet risklerinin azaltılması, şehirlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesini de önemli başlıklar arasında sıraladı.
İklim finansmanı ve uluslararası iş birliği
COP31’in küresel ölçekte sonuç üretmesi için iklim müzakerelerinde güven, hakkaniyet ve uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Avşar, iklim değişikliğinin etkilerinin ülkeler arasında eşit dağılmadığını hatırlattı. Tarihsel emisyonları yüksek sanayileşmiş ülkeler ile iklim kaynaklı afetlerden daha fazla etkilenen, ekonomik imkânları sınırlı gelişmekte olan ülkelerin sorumluluk ve kapasite bakımından farklılaştığını belirtti.
Avşar, ülkelerden beklenen yükümlülüklerin tarihsel sorumluluklar, ekonomik imkânlar ve kalkınma ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenmesinin önemine değindi. Ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesinin uluslararası iklim rejiminin temel dayanaklarından biri olmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji yatırımları, iklim değişikliğine uyum ve afetlere karşı direnç için öngörülebilir, erişilebilir ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu belirten Avşar, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi, teknoloji transferinin kolaylaştırılması ve kurumsal kapasitenin desteklenmesinin önemini vurguladı. Bu yaklaşımın iklim mücadelesini daha kapsayıcı bir uluslararası iş birliği modeline dönüştürebileceğini kaydetti.
Temiz enerji ekipmanları, kritik mineraller, batarya üretimi, hidrojen teknolojileri, karbon piyasaları ve yeşil finansmanın geleceğin ekonomik rekabetinde belirleyici alanlar olduğunu aktaran Avşar, uluslararası iş birliğinin teknolojik yeniliklerin yaygınlaşmasını ve temiz enerjiye erişimi kolaylaştırabileceğini ifade etti. Yeşil dönüşümün yeni ekonomik bağımlılıklar ve ticari eşitsizlikler oluşturmaması için tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi, teknolojiye erişimde hakkaniyetin korunması ve gelişmekte olan ülkelerin üretim kapasitesinin desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Avşar’a göre COP31’in başarısı, iklim değişikliğiyle mücadeleyi ekonomik kalkınma, enerjiye erişim, istihdam ve toplumsal refahla birlikte ele alan dengeli bir yaklaşım geliştirmesine bağlı. Bilimsel verilerin politika süreçlerine yansıtılması, ulusal taahhütlerin ölçülebilir hedeflere dönüştürülmesi ve kararların uygulama mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğini belirten Avşar, iklim diplomasisinin güvenilirliğinin açıklanan hedeflerden çok bu hedeflerin ne ölçüde hayata geçirildiğiyle değerlendirileceğini ifade etti.