Zihinsel Sağlıkta Dijital Devrim: Yapay Zeka ve Beyin Haritalamanın Gücü

16–19 Nisan 2026 tarihleri arasında ABD’nin Los Angeles şehrinde düzenlenen Society for Brain Mapping and Therapeutics (SBMT) 23. Yıllık Nöroteknoloji Kongresi, nörobilim, yapay zekâ ve psikiyatri alanlarında önemli bilimsel gelişmelerin paylaşıldığı bir platform sağladı. Üsküdar Üniversitesi ve NPİSTANBUL Hastanesi temsilcileri, kongrede anhedoni, bağımlılık, elektrofizyolojik biyobelirteçler ve yapay zekâ uygulamaları üzerine kapsamlı sunumlar gerçekleştirdi.

Anhedoni ve Bağımlılık İlişkisi Üzerine Çalışmalar

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Anhedoninin Nörogenetik Temelleri ve Tedavi Yaklaşımları” başlıklı sunumunda, anhedoniyi motivasyon eksikliği, haz alamama ve ödülden öğrenememe bileşenlerinden oluşan çok boyutlu bir nöropsikiyatrik durum olarak tanımladı. Beynin mezolimbik dopamin sistemindeki iletişim bozukluklarının anhedoninin temelinde yer aldığını belirten Prof. Dr. Tarhan, inflamasyonun dopamin üretimini olumsuz etkileyerek hastalığın seyrini derinleştirdiğini aktardı. Ayrıca, yalnızca serotonin odaklı tedavi yöntemlerinin sınırlı etkisine dikkat çekerek, dopaminerjik ve glutamaterjik yaklaşımların önemini vurguladı.

Üsküdar Üniversitesi Öğretim Üyesi ve NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, anhedoni ile bağımlılık arasındaki karşılıklı ilişkileri ele aldı. Ödül sistemindeki yetersizliklerin kişiyi bağımlılık davranışlarına daha yatkın hale getirdiğini ifade eden Prof. Dr. Dilbaz, Deep Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (Deep TMS) tedavisinin alkol, madde bağımlılığı ile diğer davranışsal bağımlılık türlerinde etkili bir yöntem olduğunu aktardı. Deep TMS’in klinik araştırmalarla giderek daha fazla destek kazandığını ve tedaviye dirençli bireylerde umut vadettiği belirtildi.

Yapay Zekâ ve Elektrofizyolojik Biyobelirteçlerin Sağlık Uygulamaları

Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel, bulanık mantık ve dönüştürücü model uygulamalarının sağlık sektöründeki önemine değindi. Bulanık mantığın belirsiz ve muğlak verilerle başa çıkma yeteneğinin medikal görüntüleme ve biyosinyal analiz alanlarında önemli gelişmelere yol açtığı ifade edildi. Prof. Dr. Ergüzel, hibrit yapay zekâ modellerinin yakın gelecekte kişiselleştirilmiş tıp ve gerçek zamanlı klinik karar destek sistemlerinde yaygınlaşacağını vurguladı.

NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Barış Metin, elektroensefalografi (EEG) ve kantitatif EEG’nin depresyon tedavisinde tanı ve tedavi yönetiminde yükselen bir biyobelirteç rolü üstlendiğini dile getirdi. Derin öğrenme tabanlı analizlerle antidepresan yanıtının yüksek doğrulukla öngörülebileceği ve belirli EEG aktivitelerinin intihar riskiyle ilişkili olabileceği aktarıldı. Buna ek olarak, tedavi sürecinde EEG kullanımının süreklilik ve relaps tahmini açısından önem taşıdığı belirtildi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, anhedoninin depresyondan şizofreni ve bağımlılığa kadar çeşitli nöropsikiyatrik durumlarda önemli bir belirti olduğunu açıkladı. Dr. Çetin, dopaminerjik tedavi yaklaşımlarının ve nöromodülasyonun tedavi başarısını artırabileceğini ifade ederek, bireyselleştirilmiş tedavinin önemine dikkat çekti.

NPİSTANBUL Hastanesi Yönetim Kurulu Üyesi Fırat Tarhan ise anhedoninin ekonomik performans üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Anhedoni kaynaklı motivasyon kaybının üretkenliği olumsuz etkilediğini ve bunun makroekonomik ölçekte milyarlarca dolar kayba neden olduğunu kaydetti. Bu durumun ekonomik büyüme ve kalkınma politikalarında göz önünde bulundurulması gerektiğinin altı çizildi.

Kongre kapsamında ayrıca, Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan, omurilik felci sonrası bilimsel çalışmalarını sürdüren ve nöroteknoloji alanındaki gelişmelerle hareket kabiliyetini yeniden kazanmayı hedefleyen Scott Imbrie ile önemli bir görüşme gerçekleştirdi. Tarhan, sağlık ve teknoloji entegrasyonunun fiziksel engellerin aşılmasında öncü rol oynadığını ifade etti. Kongrede Prof. Dr. Tarhan, uluslararası psikiyatrist Keerthy Sunder ile de bir araya gelerek, önemli eserlerini takdim etti ve nörobilim alanındaki iş birliklerini güçlendirdi.

Toplantının sonunda, Prof. Dr. Tarhan beyin haritalama ve nöroteknolojik yaklaşımların tedavide kişiselleştirilmiş yöntemler geliştirilmesinde kritik olduğu görüşünü paylaştı. Ayrıca, kongre kapsamında uluslararası bilim insanları ile gerçekleşen bilgi alışverişi ve iş birliklerinin nöroteknoloji alanına önemli ivme kazandırdığı vurgulandı.

Kaynak: BYZHA