Tükenmişliği Yenmek İçin Dijital Detoks Yöntemleri

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikoloğu Çağrı Akyol Çevirir, dijital detoks uygulamalarının gerekliliği, ekran kullanımının olumsuz etkileri ve dijital alışkanlıkların sınırlandırılmasının sağlık üzerindeki faydalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Dijital Detoksun Zamanlaması ve Etkileri

Dijital detoksun, tablet, bilgisayar, televizyon ve diğer dijital cihazlardan bilinçli bir şekilde uzak kalınan süre olarak tanımlandığını belirten Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, sosyal fonksiyonlarda, mesleki yaşamda, romantik ilişkilerde, uyku düzeninde veya iştah değişikliklerinde bozulma gözlemlendiğinde dijital detoksun gerekli olduğunu ifade etti. Bu süreç uygulanmadığında, ekran bağımlılığının yaşam kalitesini önemli ölçüde olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.

Sağlıklı Dijital Kullanım İçin Öneriler

İş ortamında dijital cihazlarla çalışan bireylerin, mesai sonrasında telefon ve diğer dijital platformlardan uzak durmasının tükenmişlik ve tahammülsüzlük gibi olumsuz durumların önüne geçebileceği vurgulandı. Ayrıca, kişinin sadece işi üzerinden tanımlanmaması gerektiği, hayatın dingin ve tatmin edici hissettirilmesinin iş performansını olumlu yönde etkilediği ifade edildi.

Uzun süreli ekran kullanımının uyku döngüsünü bozabileceği ve tüketim odaklı yaşam biçimini tetikleyebileceği anlatıldı. Sosyal medyada kısa videolar ile sürekli içerik tüketiminin dikkati toplama yeteneğini azaltarak sürekli haz arayışına yol açtığı, bu durumun uyku, sosyal ilişkiler, romantik ilişkiler, egzersiz ve beslenme alışkanlıklarının olumsuz etkilediği bildirildi.

Klinik Psikolog Çevirir, dijital detoks kapsamında sosyal medya ve dijital platformların belirli zaman dilimlerinde kullanılması ve alternatif faaliyetlerin planlanmasının ‘rebound etkisi’nin önlenmesinde etkili olduğunu belirtti. Ekran süresinin, serotonin ve dopamin dengesini korumak üzere sınırlandırılması gerektiğine işaret etti. Ayrıca, dijital detoksun odaklanmayı artırma, uyku kalitesini iyileştirme, kaygı ve stresi yönetme ile bilişsel fonksiyonları sürdürmede faydalı olduğu kaydedildi.

Çocuk ve ergenlerde ise aşırı ekran kullanımının gelişimsel riskler oluşturduğu; özellikle kendi kendini meşgul etme ve boşluklara tahammül etme becerilerinin gelişimini engellediği, dikkat eksikliği, hiperaktivite, sosyal ilişki zayıflığı ve akademik performans düşüklüğüne yol açabildiği ifade edildi. Gerçek sosyal ilişkilerin, bireyin sorumluluk alma ve duygularını düzenleme becerilerini desteklediği, dijital dünyadan uzaklaşmanın ruh sağlığı açısından önem taşıdığı sonucuna varıldı.

Kaynak: BYZHA