1990-2024 Arası Sera Gazı Emisyonları Analizi
1990-2024 yılları arasında sera gazı emisyonlarının detaylı analizi ve çevresel etkilerin incelenmesi.
Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla toplam sera gazı emisyonları, önceki yıla kıyasla %5,3 yükselerek 584,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri (Mt CO2 eşd.) seviyesine ulaştı. Kişi başına düşen emisyon miktarı ise 2024 yılında 6,8 ton CO2 eşdeğeri olarak belirlendi.
Sektörel Emisyonlar ve Değerlendirmesi
Emisyonlar sektör bazında incelendiğinde, enerji sektörü 2024 yılında toplam sera gazı salımının %71,8’ini oluşturarak en yüksek paya sahip oldu. Ardından endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı %12,9, tarım sektörü %12,6 ve atık sektörü %2,6 oranlarında pay aldı.

Enerji sektöründeki emisyonlar 1990 yılına göre %192,3 artış sergileyerek 419,9 Mt CO2 eşdeğeri olarak hesaplandı. Geçen yıla kıyasla ise bu artış %5,6 olup, endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektörü emisyonları da %227,6 artışla 75,7 Mt CO2 eşdeğeri olarak bildirildi.
Tarım sektöründe emisyonlar 2024 yılında %41,8 artarak 73,5 Mt CO2 eşdeğerine yükselirken, atık sektöründeki emisyonlar %49,7 oranında artarak 15,4 Mt CO2 eşdeğeri seviyesine ulaştı. Söz konusu sektörde bir önceki yıla göre artış oranı %3,9 olarak gerçekleşti.

Emisyon Gazı Türleri ve Kaynakları
Karbon dioksit (CO2) emisyonlarının %85,9’u enerji sektöründen kaynaklanırken, bunun %34,2’si çevrim ve enerji alt sektöründen gelmektedir. Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektörü CO2 emisyonlarının %13,7’sini, tarım ve atık sektörleri ise %0,3’ünü oluşturdu.

Metan (CH4) emisyonlarının %62,0’i tarım sektörüne bağlı olmakla birlikte, bu gazın %53,6’sı enterik fermentasyon sonucu ortaya çıkmaktadır. Enerji ve atık sektörleri ise sırasıyla %19,5 ve %18,5’lik paylarla CH4 emisyonuna katkıda bulunmaktadır.

Nitroz oksit (N2O) gaz emisyonlarının %77,8’i tarım sektöründen kaynaklanırken, bunun %65,6’sı tarımsal topraklara aittir. Enerji, atık ve endüstriyel işlemler ise sırasıyla %11,4, %6,4 ve %4,5 oranlarında katkı sağlamaktadır.
Kaynak: BYZHA