Hiç Şikayetiniz Olmasa Bile Bilmeniz Gerekenler

Kanser vakalarının hem dünya genelinde hem de Türkiye’de giderek yükseldiği görülmektedir. Bu artış, yaşam süresinin uzaması, sigara kullanımı, obezite, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik ve çevresel faktörlere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü istatistiklerine göre, her yıl yaklaşık 20 milyon kişiye kanser tanısı koyulmakta ve 10 milyon civarında kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirmektedir. Türkiye’de ise yılda 230-240 bin arasında yeni kanser vakası kayıtlara geçmektedir.

Kanser Risklerini Azaltmada Önemli Faktörler

Acıbadem Maslak Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Ömer Fatih Ölmez, kanserin büyük bir bölümünün kontrol altına alınabilir risk faktörlerinden kaynaklandığını ifade etmektedir. Bilimsel veriler, uygun önlemlerle kanser vakalarının yüzde 30 ila 40 oranında önlenebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda; sigaradan kaçınmak, sağlıklı ve dengeli beslenmek ve düzenli fiziksel aktivite yapmak temel korunma stratejileri arasında yer almaktadır. Ayrıca düzenli olarak tarama testlerinin yaptırılması hastalığın erken tespiti ve riskin azaltılmasında etkili olmaktadır.

Sigara ve tütün kullanımı, akciğer başta olmak üzere birçok kanser türünün ana sebebi olarak belirlenmektedir. Sigara dumanında yüzlerce kimyasal madde bulunmakta ve bunların önemli bir kısmı kanserojen özellik taşımaktadır. Öte yandan, Akdeniz tipi beslenme modeli; sebze, meyve, tam tahıl ve liften zengin ürünlerin tüketilmesini teşvik ederek, hücresel hasarları önleyici etki göstermektedir. Lif tüketimi, özellikle kolorektal kanser riskini önemli oranda azaltmaktadır.

Fiziksel Aktivite, Alkol, Güneş ve Tarama Testlerinin Rolü

Obezite, kanser gelişiminde rol oynayan kronik inflamasyon ve hormonal değişiklikler gibi mekanizmalar nedeniyle meme, kolon ve pankreas kanseri gibi türlerle ilişkilendirilmektedir. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapılması, bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser riskini azaltmaktadır. Alkol tüketimi, vücutta toksik metabolitler oluşturarak çeşitli kanser risklerini artırmaktadır. Bunun yanı sıra, işlenmiş et ürünlerinin yüksek ısıda pişirilmesi ve içerdiği kimyasal maddeler, özellikle kolorektal kanser açısından risk faktörü oluşturmaktadır.

Cilt kanserinden korunmak için güneş ışınlarına maruz kalma süresinin sınırlandırılması ve yüksek koruma faktörlü güneş kremlerinin kullanılması gerekmektedir. İnsan papilloma virüsü ve hepatit virüsleri gibi enfeksiyonlar da bazı kanser türlerinin gelişimine zemin hazırlamaktadır; bu nedenle aşı uygulamaları büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, meme, kolon ve rahim ağzı kanseri için düzenli yapılan tarama testleri, erken teşhis ve başarı şansını artırmaktadır. Zararlı çevresel faktörlerin azaltılması da kanser riskinin düşürülmesine katkı sağlamaktadır.

Kaynak: BYZHA