Ebeveynlikte Yeni Dönem: Algoritmalarla Tanışmak

Günümüzde çocukların önemli bir kısmı, çeşitli yapay zeka tabanlı uygulamalarla etkileşim kurmaktadır. Mezo Akademi kurucusu ve dijital dönüşüm uzmanı Dr. Nabat Garakhanova, çocukların bu tür teknolojilerle ilişkilerinde ebeveynlerin denetimden çok rehberlik rolünü üstlenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Yapay zekaya karşı sadece yasaklama veya ekran süresi sınırlamalarının yeterli olmadığını belirten uzman, çocukların merakını yönlendirmek ve sorgulama becerilerini desteklemenin önemine dikkat çekmektedir.

Yapay Zeka ve Çocuklarda Sosyal Bağlanma

Dr. Garakhanova, özellikle 9-13 yaş aralığındaki çocukların yüzde 36’sının yapay zeka destekli sistemleri bir arkadaş gibi gördüğünü belirtmektedir. Bu durum, psikolojide “parasosyal bağlanma” olarak adlandırılmakta ve çocukların dijital varlıklara karşı duygusal bağ geliştirmesine yol açmaktadır. Uzman, bu tür ilişkilerin sosyal yoksunluk riskini artırabileceğini ve gerçek insan etkileşimlerinden uzaklaşmaya sebep olabileceğini ifade etmektedir.

Ebeveynlere Yönelik Öneriler

• Yapay zeka uygulamalarını yasaklamak yerine çocuklarla birlikte kullanılması uygun görülmektedir; bu yaklaşım, yanlış bilgiye maruz kalma riskini %40 oranında azaltmaktadır.
• Günlük iki saatlik ekran dışı zaman dilimlerinin çocukların dikkat ve duygusal dengesi üzerinde olumlu etkileri vardır; bu nedenle evde ekran kullanılmayan alanlar oluşturulmalıdır.
• Etik konular üzerine çocuklarla etkileşim kurarak basit sorularla doğru bilgi paylaşımı konusunda farkındalık sağlanmalıdır.
• Gerçek dünya deneyimlerinin korunması önemlidir; yapay zeka anlatabilir, ancak doğa, sanat ve insan etkileşimleri çocukların öğrenme süreçlerinin temel taşlarıdır.
• Ebeveynlerin kendi dijital tutumları çocukların ekran kullanımı disiplinini %35 oranında etkilemektedir; bu nedenle ebeveynlerin olumlu rol model olmaları gerekmektedir.

Kaynak: BYZHA