Acıbadem Üniversitesi Prof. Dr. Eda Tahir Turanlı’dan Kişiye Özel Genetik ve Epigenetik Risk Analizi

Genetik testler, hastalıklara yatkınlık analizinde uzun zamandır etkin bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak, genetik yapının etkinliği ve çevresel faktörlerle etkileşimi konusunda gelişen çalışmalar; epigenetik kavramını ön plana çıkarmıştır. Bu alanda yapılan araştırmalar, yalnızca genetik varyantların değil, aynı zamanda bu genlerin ne zaman ve hangi düzeyde aktive edildiğinin sağlık üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır.

Epigenetik Düzenlemelerin Sağlık Üzerindeki Rolü

Acıbadem Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Eda Tahir Turanlı’nın ifade ettiği üzere, doğuştan taşınan genetik yatkınlıkların etkisi epigenetik mekanizmalar tarafından şekillenir. Yaşam tarzı ve çevresel faktörler; beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite, stres ve uyku düzeni gibi unsurlar, genlerin ekspresyonunu etkileyerek hastalık risklerini artırmak ya da azaltmakta etkilidir. Epigenetik süreçler, genlerin aktif ya da baskılanmış olmasını düzenleyerek biyolojik işlevlerin sürekli kontrolünü sağlar.

Kişiselleştirilmiş Sağlık ve Erken Tanının Önemi

Kronik hastalıkların pek çoğu, çoklu genetik ve çevresel etkileşimlerin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Kanserler, kalp-damar rahatsızlıkları ile nörodejeneratif hastalıklar başta olmak üzere, genetik risk faktörleri epigenetik düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir. Günümüzde genetik analizler, hastalık risklerini belirlemede önemli bilgiler sunarken, epigenetik verilerin kullanımı bu risk değerlendirmelerini daha kapsamlı şekle getirmektedir. Prof. Dr. Turanlı, erken dönemde teşhis edilen risk faktörlerinin yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebileceğini ve kişiye özgü tedavi yaklaşımlarının önem kazandığını belirtmektedir. Ayrıca, tıpta önleyici ve kişiselleştirilmiş yöntemlerin geliştirilmesiyle, tedavi süreçlerinin daha etkin hale geleceği vurgulanmaktadır. Gelecekte genetik ve epigenetik analizlerin erişilebilirliğinin artmasıyla birlikte, erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması beklenmektedir.

Kaynak: BYZHA