Ankara’da Engelli Hakları İçin Ortak Adım: Engelsiz Gelecek Forumu’nda 5 Başlık Öne Çıktı
Ankara Kent Konseyi Engelli Meclisi ile İYİ Parti Sosyal Politikalar Başkanlığı, engelli bireylerin haklarını ve yaşam koşullarını ele almak amacıyla “Engelsiz Gelecek Forumu” düzenledi. “Bu Seyirde Herkes Kaptan” sloganıyla 2019’dan bu yana Başkentlilerin sesini duyuran Ankara Kent Konseyi bünyesindeki forumda, engelli bireyler, uzmanlar ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi.
Beş tematik masada çözüm önerileri ele alındı
Forumda engelli bireylerin karşılaştığı sorunlar, sahip olmaları gereken haklar, bağımsız yaşam koşulları ve toplumsal eşitlik başlıkları değerlendirildi. Katılımcılar, beş tematik masada deneyimlerini paylaşarak çözüm önerilerini görüştü.
Masalarda istihdam, çalışma hayatı ve ekonomik güvence; erişilebilirlik, ulaşım, dijital erişim ve bağımsız yaşam; karar mekanizmalarına katılım, hak arama ve sivil toplum; sosyal koruma, bakım, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri; kapsayıcı eğitim, ayrımcılıkla mücadele ve toplumsal yaşama katılım konuları ele alındı.
İstihdam ve çalışma yaşamındaki eşitsizlikler gündeme geldi
İstihdam masasında, engelli bireylerin kamu ve özel sektördeki çalışma olanaklarının artırılması gerektiği belirtildi. Katılımcılar, kamu personeli alımlarında yaşanan sorunlara, emeklilik sonrasında çalışma haklarının kısıtlanmasına, yıpranma payının 15 yılla sınırlandırılmasına ve Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın her yıl yapılması gerekliliğine dikkat çekti.
İş yaşamında ayrımcılık ve mobbing, kariyer basamaklarında eşit koşullarda ilerleyememe, sağlık kuruluşlarında engelli personel istihdamının yetersizliği de değerlendirilen başlıklar arasında yer aldı. İşçi ve işverenlere çalışma koşulları konusunda eğitim verilmesi, engellilerin kooperatiflere katılımının kolaylaştırılması, eğitimde eşitlik sağlanması ve özel eğitim desteğinin güçlendirilmesi yönünde öneriler sunuldu.
Erişilebilirlik ve bağımsız yaşam için düzenleme önerileri
Erişilebilirlik masasında ulaşım anonslarının geliştirilmesi, güzergâhların incelenmesi, durak adlarının sesli ve görsel biçimde duyurulması önerildi. Kamu hizmetlerinde kullanılan dijital sistemlere sesli erişim özelliklerinin eklenmesi, başvurulardaki eksikliklerin giderilmesi için ek süre tanınması ve noterlik işlemlerinde engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun düzenlemeler yapılması da gündeme geldi.
Eğitim içeriklerinin sesli anlatım, büyük puntolu görseller ve altyazılarla desteklenmesi gerektiği ifade edildi. Televizyon yayınlarının incelenmesine engelli bireylerin katılımı, görme engelliler için Braille alfabesi desteği, işitme engelliler için işaret dili eğitimi ve ilgili bakanlıklara taleplerin doğrudan iletilmesi de ele alınan öneriler arasında bulundu.
Temsilde eşitlik ve hak arama yolları değerlendirildi
Karar mekanizmalarına katılım masasında engelli bireylerin siyasi temsili, sivil toplum kuruluşlarının karar süreçlerindeki yeri ve seçimlerin erişilebilirliği görüşüldü. Engelli bireylerin siyasi temsil oranının yüzde 1’i aşmadığı, belediyelerdeki engelli çalışan sayısının 30’un altında kaldığı aktarıldı. Siyasi parti mevzuatında ve parti tüzüklerinde en az yüzde 5 kota uygulanması önerildi.
Engelli örgütlerinin hazırlık, müzakere ve uygulama aşamalarına katılımının sağlanması, seçim merkezleri ile sandık ve seçim materyallerinin erişilebilir hâle getirilmesi gerektiği belirtildi. Sivil toplum kuruluşlarının temsil gücünün geliştirilmesi, yerel grupların karar süreçlerine katılması ve hak ihlallerinin izlenmesi için bağımsız mekanizmalar kurulması da gündeme taşındı. Hukuki süreçlerin maliyetini karşılayamayan kişiler için açık ve yasal bir destek fonu oluşturulması önerildi.
Bakım, sağlık ve kapsayıcı eğitim talepleri aktarıldı
Sosyal koruma ve sağlık masasında engelli aylıklarının bireysel ihtiyaçlar ile ek giderler dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiği ifade edildi. Bakım desteği sağlayan yakınlar için sigorta, emeklilik, psikolojik destek ve sosyal destek olanaklarının geliştirilmesi istendi. Kişisel asistanlık, evde destek ve erişilebilir konut uygulamalarının yaygınlaştırılması da bağımsız yaşam kapsamında değerlendirildi.
Sağlık hizmetlerine eşit erişim sağlanması, hastanelerde iletişim desteği sunulması ve işaret dili desteğinin geliştirilmesi gerektiği kaydedildi. Kas hastalarının düzenli takibi, ağız ve diş sağlığı ile üreme sağlığı hizmetlerinde mahremiyetin korunması, şiddet ve istismar durumlarında güvenli başvuru yollarının oluşturulması önerildi. Sağlık raporlarının yenilenmesi sırasında hak kayıplarının önlenmesi, rehabilitasyon hizmetleri ile yardımcı teknolojilerin her yaş grubunun ihtiyacına göre desteklenmesi de ele alındı.
Kapsayıcı eğitim masasında engelli çocukların aile, okul ve sosyal çevrelerinde ayrımcılıktan uzak bir eğitim süreci geçirmesinin önemi vurgulandı. Katılımcılar, eğitim ve yaşam desteğinin yetersiz kalmasının bireylerin psikolojik iyilik hâlini ve yaşamla kurdukları dengeyi olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Foruma siyasetçiler ve sivil toplum temsilcileri katıldı
Etkinlikte İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile milletvekilleri, İYİ Parti genel başkan yardımcıları ve parti üyeleri yer aldı. Ankara Kent Konseyi Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Lale Özgenel, Yürütme Kurulu üyeleri ve Engelli Meclisi Başkanı Yıldıray Çınar’ın yanı sıra sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, engelli bireyler ve aileleri de foruma katıldı. Katılımcılar arasında Türkiye Sağırlar Konfederasyonu Başkanı Orkun Utsukarcı, Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik Derneği Başkanı Prof. Dr. Kasım Karataş, konfederasyon başkan yardımcısı Neslihan Kurt ile çocuk hakları savunucusu ve çocuk gelişimi uzmanı Mustafa Ateş de bulundu.
Dervişoğlu: Dayanışma millet olmanın temelidir
İYİ Parti Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı İpek Özkal Sayan, konuşmasında toplumun en kırılgan bireylerini desteklemenin ve hiçbir yurttaşı geride bırakmama iradesinin önemini vurguladı. Sayan, forumun erişilebilir bir Türkiye ve daha iyi bir gelecek için ortak çözüm arayışına katkı sunmasını amaçladığını ifade etti.
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, toplantının engelli bireylerin deneyimlerini ve çözüm önerilerini doğrudan dinlemek amacıyla düzenlendiğini söyledi. Sorunları bizzat yaşayan kişilerin bilgisinin karar süreçlerine yansıması gerektiğini belirten Dervişoğlu, yurttaşların sözünün karar hazırlıklarına, deneyimlerinin uygulamaya, itirazlarının ise denetime taşınmasının önemine dikkat çekti.
Engelliliğin farklılıklar çerçevesinde anlaşılması gerektiğini kaydeden Dervişoğlu, şehirlerin, okulların, çalışma hayatının ve kamu hizmetlerinin bu doğrultuda düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Dayanışmanın millet olmanın temel unsurlarından biri olduğunu belirten Dervişoğlu, bireylerin ihtiyaç duyduğu desteğin yoğunluğunun haklarına ve insan onuruna zarar vermemesi gerektiğini söyledi.