Tarımda Yeşil Dönüşüm: 22 Eylemle Üretimde Yeni Dönem Başlıyor
Tarım sektörünün iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak, üretimin çevresel etkilerini azaltmak amacıyla sürdürülebilir tarım alanında 6 hedef ve 22 eylem belirlendi. Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamındaki çalışmalar; pestisit ve kimyasal gübre kullanımının azaltılmasını, organik tarımın yaygınlaştırılmasını, dijital sulama sistemlerinin kurulmasını ve karbon tarımına yönelik altyapı oluşturulmasını kapsıyor.
Organik tarım ve biyolojik mücadele yaygınlaştırılacak
Pestisit ve antimikrobiyal kullanımının azaltılması için Avrupa Birliği hedefleri doğrultusunda adımlar atılacak. Üreticilere yönelik bilinçlendirme faaliyetleri yürütülecek, biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerinin kullanımının artırılması sağlanacak.
Organik tarım üretim alanlarının ve miktarlarının artırılması, Avrupa Birliği’nin yeni organik tarım mevzuatına uyum sağlanması hedefleniyor. Organik ürünlerin pazara erişimini güçlendirmek amacıyla kooperatifler ve üretici birlikleri desteklenecek. Avrupa Birliği ile organik tarım alanında karşılıklı tanıma sağlanmasına yönelik girişimlerde bulunulacak.
Gübre kullanımında çevresel etkiler azaltılacak
Ham maddelerinde dışa bağımlılığın bulunduğu kimyasal gübrelerin kullanımını düşürmek için yeni nesil ve yavaş salımlı gübreler üzerinde araştırma ve geliştirme çalışmaları yapılacak. Gübre kaynaklı kayıpların azaltılması, organik gübrelerin gübreleme programlarına dahil edilmesi planlanıyor.
Organik ve organomineral gübrelerin üretimi ile kullanımı teşvik edilecek. Stabilize arıtma çamurlarının tarım topraklarında değerlendirilmesi yaygınlaştırılacak. Arazi toplulaştırma ve tescil çalışmaları kapsamında, toplulaştırması tamamlanan 10 milyon hektarlık alandaki tescil işlemlerinin 2028 yılı sonuna kadar bitirilmesi öngörülüyor.
Su ve enerji verimliliği için yeni çalışmalar
Tarımsal üretimde su verimliliğinin yükseltilmesi, hayvancılık kaynaklı emisyonların düşürülmesi ve su ürünleri yetiştiriciliğinde kaynakların daha verimli kullanılması için çalışmalar yürütülecek.
Hayvancılıkta enterik fermantasyondan kaynaklanan metan emisyonu belirlenecek. Damızlık hayvan seçiminde yemden yararlanma katsayıları dikkate alınacak. Metan üretimini azaltabilecek alternatif yem kaynakları üzerine araştırmalar yapılacak.
Su ürünleri yetiştiriciliğinde su, yem ve enerji verimliliğinin artırılması, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin geliştirilmesi, atıkların döngüsel ekonomi çerçevesinde değerlendirilmesi hedefleniyor. Aydın, Denizli, İzmir ve Ağrı başta olmak üzere çeşitli illerde bulunan jeotermal kaynakların tarıma dayalı ihtisas organize tarım bölgelerinde kullanılması planlanıyor.
Yenilenebilir enerji ve tarımsal atıklara odaklanılacak
Yenilenebilir enerji kullanan seralar ile bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretim ve işleme tesislerine 2027 yılında destek verilmesi öngörülüyor. IPARD III Programı kapsamında çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirmeye yönelik tedbirlerin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Pompaj giderleri nedeniyle kullanılmayan işletmelerdeki sulama sistemlerinin güneş enerjisi desteğiyle yeniden faaliyete geçirilmesine yönelik çalışmalar tamamlanacak.
Tarımsal atıkların işlenerek toprağa kazandırılması veya enerji üretiminde değerlendirilmesi için araştırma ve geliştirme projeleri desteklenecek. 2026-2028 döneminde gıda israfının önlenmesine yönelik bilinçlendirme faaliyetleri yürütülecek. Satış ve toplu tüketim noktalarındaki işletmeler için kontrol listeleri hazırlanacak. Yaş sebze ve meyvede soğuk zincirin hasat aşamasında başlatılması için çalışmalar yapılacak.
Dijital sulama ve izleme altyapısı kurulacak
Sulama, kuraklık ve verim tahminlerinde kullanılmak üzere Dijital Sulama Yönetimi Sistemi kurulacak. Su miktarı ve kalitesi uydu görüntüleri ile yapay zekâ aracılığıyla izlenecek. Havzalardaki üretim planları su kısıtları gözetilerek hazırlanacak.
Ulusal Su Bilgi Sistemi altyapısının 2027 yılında güçlendirilmesi, sistemin e-Devlet’e entegre edilmesi planlanıyor. Pestisit kullanımının tarladan sofraya kadar izlenebilir hale getirilmesi de hedefleniyor.
2026-2028 döneminde devreye alınması öngörülen Entegre İdare ve Kontrol Sistemi sayesinde tarımsal desteklemelerin daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor. Arazi Parsel Tanımlama Sistemi güncellenecek, alan izleme sistemi geliştirilecek. Yapay zekâ ve veriye dayalı iş modelleriyle akıllı tarım uygulamaları yaygınlaştırılacak. Ürün doğrulama ve rekolte tahminleri yapılacak.