Malatya’da Deprem Sonrası Büyük Dönüşüm: 105 Bin Bağımsız Bölüm ve Yeni Ulaşım Projeleri
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki panelde, kentin deprem sonrası yeniden yapılanma çalışmalarını ve planlanan yatırımları anlattı. Er, Malatya’nın afetlere ve iklim değişikliğine karşı daha dirençli bir şehir olarak yeniden kurulmasının amaçlandığını belirtti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İLBANK’ın düzenlediği “İLBANK COP31’de Yerelden Küresele: Dirençli Şehirler İçin Ortak Çözümler” başlıklı paneli Mesleki Hizmetler Genel Müdürü Banu Aslan yönetti. Panelde konuşan Er, yeniden yapılanma sürecinin konutlarla sınırlı olmadığını; ulaşım, altyapı, şehir planlaması ve afetlere hazırlık çalışmalarını da kapsadığını ifade etti. Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapmasının önemine değinen Er, Malatya’yı iklim değişikliğine ve olası afetlere karşı güçlendirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.
Yeniden yapılanmada 105 bin bağımsız bölüm
Er’in verdiği bilgiye göre, deprem sonrasında TOKİ, Emlak Konut ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Malatya’da 105 bin bağımsız bölüm inşa edildi. Şehrin tek merkezli yapısını değiştirmek amacıyla 69 rezerv alanı belirlendi. Toplam 400 hektarlık alanda yürütülen çalışmaların Türkiye’nin en büyük rezerv alanı uygulamaları arasında yer aldığı bildirildi.
Yeni planlamada mahalle kültürünün ve kentin sosyal dokusunun korunmasına öncelik verildiğini aktaran Er, yeniden yapılanmanın şehir yaşamının farklı ihtiyaçlarını kapsayacak biçimde sürdürüldüğünü kaydetti.
İkizce için viyadük ve alternatif yol hazırlığı
Ulaşım projeleri hakkında bilgi veren Er, Kuzey Çevre Yolu’nun tamamlandığını, açılışın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla yapılmasının planlandığını açıkladı. Kuzey ve Güney Kuşak yollarının hizmete açıldığını belirten Er, nüfusu artan İkizce’de ulaşım kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
İkizce’ye yapılması planlanan ikinci viyadük için İLBANK ile kredi anlaşmasının tamamlandığını bildiren Er, projelerin hazırlandığını, ihale sürecine ilişkin hazırlıkların devam ettiğini ifade etti. Bölgeye ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yaklaşık 20 milyon avro değerinde alternatif yol projesi üzerinde de çalışıldığını aktardı.
Raylı sistem ve banliyö treni projeleri
Malatya’da toplu ulaşımın geliştirilmesi için hazırlanan raylı sistem projesinin onaylandığını belirten Er, stratejik bütçeye alınmasının ardından uygulama sürecine geçileceğini söyledi. Hızlı tren projesiyle bağlantılı banliyö treni projesinin de onaylandığını kaydeden Er, İkizce’ye banliyö seferleri düzenlenmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Altyapı çalışmalarına son iki buçuk yılda yaklaşık 35 milyar lira harcandığını açıklayan Er, bu tutarın yaklaşık 625 milyon avroya karşılık geldiğini belirtti. İçme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu altyapısını kapsayan yatırımların kentin ihtiyaçlarına yönelik olarak sürdürüldüğünü ifade etti.
Yeni yerleşim alanında 2,2 milyar lira yatırımla ileri biyolojik atık su arıtma tesisi yapıldığını aktaran Er, yaklaşık 40 milyon avro değerindeki tesisin modern teknolojik altyapıya sahip olduğunu söyledi.
İçme suyu güvenliği için 70 milyon avroluk finansman
Olası bir depremde su hizmetinin kesintiye uğraması riskine karşı alternatif içme suyu projesi geliştirildiğini belirten Er, Fırat Havzası’ndan Beydağları’na uzanması planlanan proje için 70 milyon avroluk uluslararası finansman sağlandığını açıkladı. Fizibilite çalışmalarının tamamlandığını, proje hazırlıklarının son aşamaya geldiğini bildirdi.
Er, yeni su kaynağının mevcut sistemle birlikte çalışacağını, kurulması planlanan arıtma tesisinin alternatif kaynağı sisteme entegre edeceğini belirtti. Mevcut kaynaklarda sorun yaşanması halinde alternatif sistemin devreye alınmasının planlandığını, projenin Malatya’nın uzun vadeli su ihtiyacını güvence altına almayı amaçladığını ifade etti.
Yenilenebilir enerji ve elektrikli otobüs hedefi
Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalara da değinen Er, Malatya’nın mevcut 14,5 megavatlık kurulu gücüne ek olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından 84 megavatlık üretim onayı alındığını söyledi. Şirket yatırımlarıyla kapasitenin daha da yükseltilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
Ulaşım kaynaklı karbon salımını düşürmek amacıyla elektrikli otobüs projeleri üzerinde çalışıldığını belirten Er, 100 elektrikli otobüs alımı için finansman talebinde bulunulduğunu açıkladı. Mevcut 80 dizel otobüsün elektrikli sisteme dönüştürülmesi de planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.
Eski çöp sahası yeşil alana dönüştürülecek
Yerleşim alanlarının içinde kalan mevcut çöp depolama sahasının rehabilitasyonu için çalışma başlatıldığını aktaran Er, İLBANK aracılığıyla Kapıkaya bölgesinde yeni bir depolama alanı oluşturulduğunu söyledi. Eski sahanın üzerinin toprakla kapatılmasının ardından yaklaşık 250 dönümlük alanın ağaçlandırılması, rekreasyon alanına dönüştürülmesi planlanıyor.
Er, Malatya’nın yeniden yapılanma sürecinde devletin sağladığı imkânların etkin biçimde kullanıldığını, projelerde İLBANK ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının katkı sunduğunu belirtti. Çalışmaların yalnızca depremde zarar gören yapıların yenilenmesini kapsamadığını vurgulayan Er, ulaşım, altyapı, enerji ve çevre yatırımlarıyla kentin afetlere ve iklim değişikliğine karşı güçlendirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Panelin moderatörü Banu Aslan, Malatya’da yürütülen çalışmaları önemli bulduğunu belirterek projeler hakkındaki bilgileri paylaştığı için Başkan Er’e teşekkür etti.