19 Kasım 2026, 13:16:41
Dolar 50,4674
Euro 55,5123
Altın 6.060,02
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Sinop 18°C
Yağmurlu
Sinop
18°C
Yağmurlu
Cum 20°C
Cts 16°C
Paz 15°C
Pts 17°C

Gaziemir’de 19 Yıllık Çevre Sorununda Yeni Dönem: Radyoaktif Kirliliğin Giderildiği Açıklandı

Gaziemir’de 19 Yıllık Çevre Sorununda Yeni Dönem: Radyoaktif Kirliliğin Giderildiği Açıklandı
19 Kasım 2026 13:15

ANTALYA – BHA

İzmir’in Gaziemir ilçesindeki eski kurşun fabrikası sahasında yürütülen çevresel iyileştirme çalışmaları, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) ele alındı. EKOVAR’ın düzenlediği panelde, radyoaktif atıkların tespitiyle 2007’den bu yana gündemde bulunan sahadaki çalışmalar, uygulanan yöntemler ve izleme süreci değerlendirildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Gürsel Erul’un moderatörlüğündeki “Atık ve Çevre: Endüstriyel, Kimyasal ve Radyoaktif Atıkların Yönetimi” başlıklı panelde kamu temsilcileri ile çevre ve atık yönetimi uzmanları konuştu. Katılımcılar, 2022’de hazırlıklarına başlanan, 2024’te sahada uygulamaya alınan iyileştirme sürecinin teknik yönlerini paylaştı.

Radyolojik temizlik için kullanım engeli bulunmadığı bildirildi

Gaziemir’deki eski kurşun fabrikası sahasında radyoaktif atıklar 2007’de tespit edildi. Alan, çevre kirliliği ve halk sağlığına ilişkin olası riskler nedeniyle uzun süre kamuoyunun gündeminde yer aldı. Temizlik çalışmaları 2022’de kamu kurumlarının iş birliğiyle başlatıldı. EKOVAR Çevre Grup A.Ş. tarafından yürütülen faaliyetler, Bakanlığın koordinasyonunda ve Nükleer Düzenleme Kurumunun denetiminde gerçekleştirildi.

Sahadaki çalışmaların ardından hazırlanan raporlar, ölçüm ve analiz sonuçları ile denetim bulguları Nükleer Düzenleme Kurumunca incelendi. Nükleer Düzenleme Kurulu, 22 Ekim 2026 tarihli ve 2026-45/1 sayılı kararıyla radyoaktif kirliliğin giderildiğini, alanın kullanımına radyolojik açıdan engel bulunmadığını bildirdi.

Toprak kirliliğine ilişkin değerlendirmeler sürüyor

Panelde konuşan Gürsel Erul, sahadaki toprak kirliliği değerlendirmelerine ilişkin mevcut bilgileri paylaştı. Erul, Saha Örnekleme Analiz Planı raporuna göre alanın toprak bakımından takip gerektirmeyen saha olarak sınıflandırıldığını belirtti. Bakanlığın çalışmalarının devam ettiğini kaydeden Erul, sahadaki radyolojik kirliliğin giderildiğini, toprak açısından mevcut değerlendirmelerde sorun görülmediğini ifade etti.

Radyolojik açıdan kullanım engeli bulunmadığına ilişkin karar ile kimyasal kirliliğe yönelik inceleme ve izleme süreçlerinin farklı kurumların görev alanında yürütüldüğü belirtildi.

Yetkililer saha çalışmalarının kapsamını anlattı

EKOVAR Atık Yönetimi ve Projeler Direktörü Erhan Oymak, şirketin 2022’nin sonlarına doğru sahadaki mülkiyet sorununu çözdüğünü, ilk incelemelerde alanın kontrolsüz girişlere açık olduğunun görüldüğünü söyledi. Yaklaşık 70 dönümlük sahanın yakınında yerleşim alanları, sanayi kuruluşları ve bir ilkokul bulunduğunu belirten Oymak, ilk aşamada alanın çevresinin kapatıldığını, ardından gerekli resmî başvuruların yapıldığını aktardı. Bakanlığın 2024’te çevresel iyileştirme faaliyetlerine izin vermesiyle uygulama süreci başladı.

Oymak, saha çalışmaları için personel eğitimi, ekipman seçimi ve ölçüm planlamasının hazırlık aşamasında ele alındığını anlattı. Toprak numunelerinin radyoaktivite analizleri Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) tarafından, diğer analizler çevre laboratuvarlarında gerçekleştirildi. Analizler doğrultusunda hazırlanan iyileştirme planı Haziran 2024’te uygulanmaya başlandı.

Yaklaşık bir buçuk yıllık çalışma kapsamında 500’ün üzerinde sondaj yapıldı, 95 bini aşkın ölçüm alındı. Oymak, saha faaliyetlerine ilişkin raporların ve belgelerin ilgili kurumlara sunulduğunu bildirdi.

Yer altı ve yüzey suları izlenecek

BCA Group Genel Müdürü Burak Deveci, sahada radyoaktif kirliliğin yanı sıra metal ve diğer kimyasal kirleticilerin de incelendiğini belirtti. Geçmiş dönem verilerinin değerlendirildiğini, ilave toprak ve su örnekleri alındığını aktaran Deveci, 400’ün üzerinde ek numunenin analiz edildiğini söyledi.

Deveci, topraktaki kirliliğin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olası etkilerinin değerlendirildiğini ifade etti. Sahada yer altı ve yüzey sularına yönelik izlemenin süreceğini, toprakta ise kirlilik kalmadığı yönündeki değerlendirmeyi paylaştı. Olası kirleticilerin sulara taşınma riskinin saha verileri, risk modelleri ve istatistiksel yöntemlerle incelendiğini kaydetti.

Ölçümler yapay zekâ destekli sistemle haritalandırıldı

EKOVAR AR-GE Proje ve İş Geliştirme Uzmanı Yunus Emre Durdu, proje kapsamında yapay zekâ destekli ölçüm ve haritalandırma sistemi geliştirildiğini açıkladı. Çalışmalar öncesinde geçmiş veriler incelendi, radyolojik yoğunluk haritaları oluşturuldu. Bu veriler doğrultusunda saha uygulamaları için bir çalışma planı hazırlandı.

Durdu, ölçüm verilerinin koordinat bilgileriyle cihazlar üzerinden otomatik kaydedildiğini, manuel veri girişine ihtiyaç duyulmadığını belirtti. Sistemle 500’ün üzerindeki sondaj çalışması ile 95 bini aşkın ölçümün konum bilgileri harita üzerinde eşleştirildi. Durdu, cihazların GPS ve ölçüm verilerini belleğe kaydettiğini, verilerin otomatik olarak haritalandırıldığını söyledi. Kimyasal ve radyoaktif kirliliğin birlikte ele alındığı uygulamanın benzerinin bulunmadığını savundu.

EKOVAR’dan uluslararası iş birliği vurgusu

EKOVAR Yönetim Kurulu Başkanı Mesut Özer, projede Türk mühendislerinin bilgi birikimi ve teknik kapasitesinden yararlanıldığını belirtti. Gaziemir’deki uygulamanın COP31’de paylaşılmasının, Türkiye’nin atık yönetimi ve çevresel iyileştirme deneyimini uluslararası platformlara taşıma fırsatı sunduğunu ifade etti.

Özer, dünya genelinde sanayi faaliyetleri nedeniyle kirlenmiş çok sayıda alan bulunduğunu, bu sahaların iyileştirilmesinin uzmanlık ve uzun vadeli planlama gerektirdiğini söyledi. Küresel çevresel iyileştirme pazarının 2033’te 233,6 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini aktaran Özer, Türkiye’deki şirketler, üniversiteler, araştırma kuruluşları ve kamu kurumları arasındaki iş birliklerinin uluslararası projelerde daha fazla yer alınmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.

Tehlikeli atıklar dijital sistemlerle takip ediliyor

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Daire Başkanı Gökhan Öktem, Türkiye’de tehlikeli atıkların izlenmesine yönelik uygulamalar hakkında bilgi verdi. Atık üreticilerinin Tehlikeli Atık Beyan Sistemi üzerinden bildirimde bulunduğunu belirten Öktem, atıkların lisanslı araçlarla Mobil Atık Takip Sistemi aracılığıyla taşındığını, tesislerdeki giriş ve çıkışların Kütle Denge Sistemi üzerinden denetlendiğini söyledi.

Öktem, Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği ile Sanayide Yeşil Dönüşüm Belgesi kapsamında atıkların kaynağında azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Önleme, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım aşamalarının atık yönetimindeki önemine dikkat çekti.

Kurumların görev paylaşımı açıklandı

Gaziemir’deki iyileştirme süreci, kamu kurumlarının görev paylaşımıyla yürütüldü. Bakanlık çalışmaları koordine etti, Nükleer Düzenleme Kurumu radyolojik faaliyetlerin denetimini üstlendi. Sahadan çıkarılan radyoaktif atıkların yönetimi TENMAK tarafından gerçekleştirildi. Radyoaktif atıklar dışındaki atıkların yönetimi ile topraktaki kimyasal kirliliğe ilişkin işlemler Bakanlığın sorumluluğunda yürütüldü.

Nükleer Düzenleme Kurulunun kararıyla sahada radyolojik açıdan kullanım engeli bulunmadığı bildirildi. Panelde paylaşılan değerlendirmelerde toprak kirliliği bakımından olumlu sonuçlara işaret edildi. Yer altı ve yüzey sularının izlenmesinin ise devam edeceği açıklandı.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.