Karaciğer Tümörlerinde Girişimsel Tedavide Maksimum Konfor İçin Yenilikçi Yaklaşımlar

Karaciğer, hem kendi dokusundan gelişen primer tümörlerin hem de vücudun farklı bölgelerinden yayılan metastatik tümörlerin sık görülebildiği, hayati işlevlere sahip bir organdır.

Vücutta yedeği bulunmayan karaciğerde ortaya çıkan tümörlerde tedavi planı, kitlenin türü, boyutu, sayısı, yerleşimi ile hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Güncel girişimsel radyoloji uygulamaları sayesinde birçok hasta kısa sürede günlük yaşamına dönebilir.

Tanıda Görüntüleme Eşliğinde Biyopsi Öne Çıkıyor

Girişimsel radyoloji yalnızca tedavi aşamasında değil tanı sürecinde de önemli rol üstlenir. Ultrasonografi ya da Bilgisayarlı Tomografi rehberliğinde gerçekleştirilen iğne biyopsileri ile tümörden doku örneği alınır. Bu sayede tümörün yapısı, gerektiğinde moleküler özellikleri ayrıntılı olarak incelenir. Görüntüleme eşliğinde yapılan biyopsi işlemleri hedef bölgeye kontrollü ve hassas ulaşım sağlar.

Ablasyon Yöntemleriyle Tümöre Doğrudan Müdahale

Girişimsel radyolojik tedaviler genel olarak ablasyon ve damarsal tedaviler olarak iki grupta toplanır. Ablasyon uygulamalarında cilt üzerinden ince bir iğne ile tümör içine girilir. Tümör dokusuna enerji verilerek yüksek ya da düşük ısı oluşturulur. Amaç kanser hücrelerini tahrip etmektir. Uygun özelliklere sahip küçük ve sınırlı sayıdaki karaciğer tümörlerinde sık kullanılan başlıca ablasyon yöntemleri şunlardır:

• Radyofrekans ablasyon: Elektrik akımıyla tümör dokusunun ısıtılarak yok edilmesi hedeflenir.
• Mikrodalga ablasyon: Mikrodalga enerjisiyle tümör dokusunda yüksek ısı oluşturularak hücrelerin tahrip edilmesi amaçlanır.
• Kriyoablasyon: Tümör dokusunun kontrollü şekilde dondurulup çözülmesiyle kanser hücrelerinin hasara uğratılması sağlanır.

Bu işlemler görüntüleme yöntemleri eşliğinde yaklaşık 1-2 milimetrelik giriş yerinden uygulanır. Cerrahi kesi gerekmediği için uygun hastalarda ağrı düzeyi düşük olur. İyileşme süreci genellikle kısalır.

Tümörü Besleyen Damarların Hedeflendiği Endovasküler Tedaviler

Damarsal yani endovasküler girişimsel radyoloji yöntemlerinde kasık ya da el bileği damarından girilerek karaciğer atardamarına ulaşılır. Tümörü besleyen damar dalları seçici olarak görüntülenir. Başlıca uygulamalar şu şekilde özetlenir:

Transarteriyel Kemoembolizasyon (TAKE): Tümörü besleyen damarlara kemoterapi ilacı verilir. Aynı seansta bu damarlar özel materyallerle tıkanarak tümörün kan akımı azaltılır. Böylece tümör hücrelerine yoğun ilaç teması sağlanır. Beslenmesi kısıtlanan tümörün küçülmesi ya da büyüme hızının yavaşlaması hedeflenir.

Transarteriyel Radyoembolizasyon (TARE): Tümörü besleyen damarlara radyoaktif mikroküreler gönderilir. Radyasyon doğrudan tümör dokusuna odaklanır. Sağlıklı karaciğer dokusu daha fazla korunur.

Bu yöntemler cerrahi tedavi için uygun olmayan hastalarda tümör kontrolü amacıyla uygulanır. Bazı olgularda tümör yükü azaltılarak hastanın cerrahiye uygun hale gelmesi de sağlanabilir.

Girişimsel radyolojik tedavilerde küçük giriş noktaları kullanılması hastalar için önemli konfor sunar. Çoğu işlemde hastanede kalış süresi kısadır. Seçilmiş hastalarda aynı gün ya da ertesi gün taburculuk mümkündür. Hastalığın seyrine ve tümörün özelliklerine göre bazı girişimsel işlemler gerektiğinde tekrar uygulanabilir.

Karaciğer tümörlerinde her hasta için tek tip tedavi yaklaşımı uygun olmaz. Onkoloji, genel cerrahi ve girişimsel radyoloji uzmanlarının birlikte değerlendirme yaptığı multidisipliner konseyler tedavi kararında belirleyicidir. Gelişen görüntüleme teknolojileri, yapay zeka destekli sistemler ve robotik uygulamalar ile girişimsel radyoloji alanında daha hassas, hedefe yönelik tedavilerin gündeme gelmesi beklenir.

Kaynak: BYZHA