Genç Erişkinlerde Artan Kolon Kanseri Vakaları

Kolon kanseri, dünya genelinde ve Türkiye’de sık rastlanan ve ölüm oranları yüksek bir hastalık olmaya devam etmektedir. Her yıl dünya genelinde yaklaşık 1.9 milyon, Türkiye’de ise 20 binden fazla kişinin kolon kanserine yakalandığı bildirilmektedir. Öncelikle ileri yaşlara özgü bir hastalık olarak kabul edilse de, günümüzde 40 yaş ve üzeri bireylerde ve hatta genç erişkinlerde de görülme sıklığında artış yaşanmıştır. Bu artışın temel nedenleri arasında obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve fast food tipi beslenme alışkanlıkları yer almaktadır.

Tarama Programlarının Rolü ve Tedavi Yöntemleri

Kolon kanseri, en yaygın kanserler arasında üçüncü sırada ve kanser kaynaklı ölümler arasında ikinci sıraya yükselmiştir. Bu durum, hastalığın genellikle belirti göstermeden ilerlemesi nedeniyle, tarama programlarının hayati önem taşıdığını göstermektedir. Acıbadem Maslak Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Sönmez, kolon kanserlerinin önemli bölümünün tarama ve yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebileceğini vurgulamaktadır. Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanan ulusal tarama programı kapsamında, 50-70 yaş aralığındaki bireylerin iki yılda bir gaitada gizli kan testi yaptırmaları ve 10 yılda bir kolonoskopi uygulamalarına katılmaları önerilmektedir. Bu kontroller belirtiler olmasa dahi erken teşhis için kritik öneme sahiptir.

Kolon kanserinin oluşumunda en önemli nedenlerden biri, kalın bağırsağın iç yüzeyinde oluşan poliplerin kansere dönüşme riskidir. Poliplerin kolonoskopi ile tespit edilip çıkarılması, kanser gelişimini engellemenin temel yöntemidir. Ayrıca obezite, hareketsiz yaşam, kırmızı ve işlenmiş et tüketimi, lif açısından yetersiz beslenme, sigara ve alkol kullanımı gibi değiştirilebilir faktörlerin riski artırdığı belirtilmiştir.

Aile Öyküsü ve Klinik Belirtiler

Birinci derece akrabasında kolon kanseri bulunan bireylerde hastalık riski 2 ila 4 kat arasında yükselmektedir. Ailenin genç yaşta etkilenmesi veya birkaç bireyin hasta olması durumu riski daha da artırmaktadır. Bu nedenle, risk grubundaki kişilerin tarama programlarına daha erken yaşlarda, genellikle 40 yaşında veya ailedeki en erken tanıdan 10 yıl önce başlamaları tavsiye edilmektedir.

Kolon kanseri ve öncü polipler genellikle belirti vermeden ilerleyebilir. Ancak sık rastlanan semptomlar arasında dışkılama alışkanlığında değişiklikler, dışkıda kan görülmesi, nedensiz demir eksikliği anemisi, karın ağrısı ve şişkinlik, açıklanamayan kilo kaybı ve halsizlik sayılabilir. Bu belirtiler özellikle 40 yaş üstü ve aile öyküsü mevcut olan bireyler tarafından ciddiye alınmalıdır.

Erken evrede teşhis edilen kolon kanserinde cerrahi müdahale ile tam iyileşme mümkündür. Hastalık evresine bağlı olarak kemoterapi ve immünoterapi gibi destekleyici tedavi seçenekleri uygulanabilmektedir. Ayrıca, genetik özelliklere uygun hedefe yönelik tedavi yöntemleriyle hastaya özel planlamalar yapılmaktadır. Bu gelişmeler, kolon kanserinde tedavi başarısını artırmaktadır.

Kaynak: BYZHA