2025 Uluslararası Narkotik Kontrol Kurulu (INCB) Raporu Yayınlandı

Uluslararası Narkotik Kontrol Kurulu (INCB) Başkanı Prof. Dr. Sevil Atasoy, 2025 yılına ilişkin INCB Yıllık Raporu lansmanı kapsamında yapılan basın toplantısında, uluslararası uyuşturucu kontrol sisteminin halk sağlığını koruma konusundaki kritik işlevini ve mevcut zorlukları detaylı şekilde değerlendirdi. VIC’de gerçekleşen toplantıda yapılan açıklamalarda sentetik uyuşturucuların hızla yayılması, yasa dışı üretimin karmaşıklaşması ve temel kontrollü ilaçlara erişimdeki eşitsizliklerin devam etmesi gibi önemli risklere dikkat çekildi.

Uluslararası Uyuşturucu Kontrolünde Temel Denge ve İş Birliği Gerekliliği

Prof. Dr. Atasoy, kontrollü maddelerin tıbbi ve bilimsel amaçlarla kesintisiz ve yeterli erişiminin sağlanmasının, aynı zamanda bu maddelerin yasa dışı kanallara yönlendirilmesinin önlenmesiyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Rapor, uygun maliyetli opioid analjeziklere erişimin özellikle düşük ve orta gelirli ülkeler açısından kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, hükümetler arası bilgi paylaşımı ve iş birliğini güçlendiren uygulamaların somut sonuçlar verdiğine işaret eden INCB, kimya endüstrisi, çevrimiçi platformlar ve lojistik hizmetlerle sürdürülen iş birliğini denetim süreçlerinin önemli bileşenleri olarak değerlendirmektedir.

Zorluklar ve Öncelikler: Sentetik Uyuşturucular, Erişim Eşitsizlikleri ve Uluslararası İş Birliği

Son 60 yıldır uyuşturucu kaçakçılığı ve kötüye kullanımla mücadele kapsamında çok sayıda uluslararası sözleşme ve iş birliği mekanizması hayata geçirilmiştir. Buna karşın, sentetik uyuşturucuların yaygınlaşması, tıbbi kullanım için erişim sorunları ve bazı devletler arasındaki görüş farklılıkları gibi hususlar hala önemli engeller olarak varlığını sürdürmektedir. INCB, bu zorlukların üstesinden gelmek adına ülkeler arası koordinasyonun artırılması ve kontrollü maddelerin yasa dışı kanallara kaymasının önlenmesine yönelik önlemlerin etkin hale getirilmesini önermektedir. Ayrıca, gerçek zamanlı veri paylaşım sistemleri sayesinde kimyasal maddelerin sevkiyatlarının takip edilmesi ve yasa dışı üretimin engellenmesi mümkün hale gelmiştir.

Prof. Dr. Atasoy, Afrika kıtasında uyuşturucu kaçakçılığının arttığını, Avrupa’da ise sentetik uyuşturucu üretiminin yaygınlaştığını belirterek, Güney Asya’nın opioid tüketimi açısından öncü bölgeler arasında bulunduğunu ifade etti. Ayrıca, tıbbi amaçlar doğrultusunda kontrollü maddelerin erişiminin artırılması ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesinin hükümetlerin önceliği olması gerektiğine dikkat çekti. 2025 yılı itibarıyla, 190’dan fazla ülkenin INCB platformları üzerinden iş birliği gerçekleştirmekte olduğu ve 3 ton fentanil prekürsörünün yasa dışı kullanımının önlendiği bilgisi paylaşıldı. Bu bağlamda INCB’nin kapasite geliştirmeye yönelik eğitim programları ve uluslararası iş birliği projeleri yürüttüğü de ayrıca vurgulandı.

Kaynak: BYZHA