Menisküs Yırtıklarından Korunmak İçin 7 Hayati Kural
Menisküs yırtıklarından korunmak için dikkat edilmesi gereken 7 önemli kuralı öğrenin, sağlıklı dizler için doğru adımları atın.
Diz ağrılarının önemli sebeplerinden biri olan menisküs yırtıkları, gençlerde spor aktiviteleri sırasında sıklıkla ortaya çıkarken, ileri yaşlarda ise dizdeki aşınma nedeniyle basit hareketlerle oluşabilmektedir. Menisküs yırtıkları yalnızca profesyonel sporculara özgü olmayıp, düzenli spor yapan her bireyde görülebilir.
Menisküs Yırtığının Belirtileri ve Risk Faktörleri
Menisküs yırtığının tipik belirtileri arasında dizde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı yer almaktadır. Bazı hastalar yaralanma anında dizde “çıt” sesi veya kopma hissi duyarken, bazılarında ise bu belirtiler olmadan dizde ağrı ve hareket kısıtlanması gelişmektedir. Ani hareket sonrası ortaya çıkan ağrı, takılma veya kilitlenme hissi, bir haftadan uzun süren dinmeyen ağrılar ve merdiven inip çıkarken batma gibi şikayetler, erken dönemde hekime başvurmayı gerektirmektedir.
Menisküs, diz ekleminin uyluk ve kaval kemikleri arasında “C” şeklinde bulunan iki kıkırdak yapıdır ve eklem stabilitesini sağlar. Erkeklerde, özellikle yüksek riskli sporlarla aktif olarak uğraştıkları için kadınlara göre menisküs yırtığı görülme oranı yaklaşık üç kat fazladır. Bilinçsizce yapılan spor faaliyetleri ve popülerliği artan halı saha futbolu, basketbol gibi ani yön değiştirme ve dönme gerektiren sporlar, menisküs yırtığı riskini artırmaktadır.
Menisküs Yırtıklarının Tedavi Yaklaşımları
Menisküs yırtığının tedavisinde yırtığın büyüklüğü, yeri ve tipi temel belirleyici faktörlerdir. Kanlanması iyi olan menisküs bölgesindeki küçük yırtıklar, özellikle genç hastalarda konservatif yöntemlerle iyileşme gösterebilirken, büyük veya karmaşık yırtıklar cerrahi müdahale gerektirebilmektedir. Tedavi planlanırken hastanın yaşı ve aktivite seviyesi göz önünde bulundurulmaktadır. İyileştirici amaçla ağrının azaltılması ve kıkırdak hasarının önlenmesi hedeftir.
İlk aşamada dinlenme, buz uygulaması, ağrı kesici ilaçlar ile birlikte fizik tedavi programı uygulanmaktadır. Cerrahi tedavi ise özellikle konservatif yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlar, dizde mekanik kilitlenme belirtileri veya büyük yırtıkların varlığında tercih edilmektedir. Günümüzde artroskopik tekniklerle yapılan cerrahiler, küçük kesilerden kamera ve özel cerrahi aletler kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Yırtık bölgeye göre dikiş uygulaması yapılabilir ya da tamir mümkün olmayan kısımlar temizlenerek çıkarılır. Hastanın durumuna göre ameliyat sonrası rehabilitasyon programı planlanmaktadır.
Menisküs yırtıklarının önlenmesi için spor öncesi ısınma ve soğuma egzersizleri yapılmalı, diz çevresi kaslar güçlendirilmelidir. Spor dalına uygun zeminde uygun ayakkabı kullanımı, ideal kilo korunması ve ani hareketlerde dikkatli olunması gereklidir. Ağrıya yol açan hareketlerden kaçınmak da önem arz etmektedir.
Kaynak: BYZHA