KİT yatırımları 422,6 milyar liraya çıktı: En büyük pay enerji sektörünün
Kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) 2025 yılı yatırım harcamaları, bir önceki yıla göre yüzde 62 artarak 422,6 milyar liraya yükseldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre bu yatırımlar, Türkiye gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 0,7’sine karşılık geldi. KİT yatırımlarının toplam kamu yatırımları içindeki payı ise yüzde 21 oldu.
2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de 19 KİT, 2 KİT bağlı ortaklığı, 5 kamu bankası ve 8 diğer kuruluş olmak üzere toplam 34 kamu işletmesi faaliyet gösterdi.
Yatırımların büyük bölümü enerji ve ulaştırmaya yöneldi
KİT’lerin yatırım harcamalarında enerji sektörü 277,6 milyar lirayla ilk sırada yer aldı. Ulaştırma sektörüne 129,3 milyar lira, tarım sektörüne ise 5,6 milyar lira yatırım yapıldı.
Kuruluşlar arasında en yüksek yatırım harcaması 197,3 milyar lirayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından gerçekleştirildi. TPAO’yu 91,9 milyar lirayla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), 39,2 milyar lirayla Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) izledi.
KİT’lerin oluşturduğu katma değer 433,9 milyar lira oldu
Kamu işletmelerinin 2025 yılında oluşturduğu katma değer, önceki yıla göre yüzde 48,9 artarak 433,9 milyar liraya ulaştı. Dönem kârı veya zararı, faiz, karşılık, kur farkı, amortisman ve istihdam giderleri dikkate alınarak hesaplanan katma değerde en yüksek tutar TPAO tarafından sağlandı.
Kuruluşların katma değerleri TPAO’da 76 milyar lira, Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nde (DHMİ) 66,6 milyar lira, TEİAŞ’ta 49 milyar lira, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ’de (BOTAŞ) 41,6 milyar lira olarak kaydedildi.
Bütçeden KİT’lere 562,8 milyar lira ödeme yapıldı
Merkezi yönetim bütçesinden 2025 yılında KİT’lere toplam 562,8 milyar lira aktarıldı. Bu tutarın 172,3 milyar lirası sermaye ödemelerinden, 390,5 milyar lirası görevlendirme bedellerinden oluştu.
KİT’lerden aynı dönemde bütçeye yaklaşık 81,6 milyar lira ödeme yapıldı. Bu tutarın 33,5 milyar lirası temettü, 11,3 milyar lirası hasılat payı, 36,8 milyar lirası kurumlar vergisi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları olarak kayıtlara geçti.
Dönem kârında ilk sırada TPAO yer aldı
2025 yılı dönem kârı bakımından en yüksek tutara TPAO ulaştı. TPAO’nun ardından Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Eti Maden ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü sıralandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı verileri, KİT yatırımlarının 2025 yılında önemli ölçüde arttığını, harcamaların ağırlıklı olarak enerji ve ulaştırma sektörlerinde yoğunlaştığını gösterdi.